Draaitabellen maken in Excel: complete handleiding (2026)

In het kort

• Een draaitabel vat duizenden rijen samen in overzichtelijke totalen en gemiddelden
• Je sleept velden naar Rijen, Kolommen, Waarden en Filters om verschillende perspectieven te krijgen
• Met slicers en tijdlijnen filter je data visueel met een paar klikken
• Berekende velden laten je eigen formules toevoegen binnen de draaitabel

Wat is een draaitabel?

Een draaitabel is een van de krachtigste functies in Excel. Stel je voor: je hebt een dataset met 10.000 verkooptransacties. Zonder draaitabel zou je complexe SOM.ALS formules moeten schrijven om totalen per regio, product of maand te berekenen. Met een draaitabel doe je dit in seconden.

De naam “draaitabel” komt van het feit dat je de data letterlijk kunt “draaien” – je verwisselt rijen en kolommen, voegt filters toe of verwijdert dimensies, allemaal door velden te slepen. In het Engels heet dit een Pivot Table, en de functie werkt identiek in Nederlandse en Engelse Excel-versies.

Wanneer gebruik je een draaitabel?

Draaitabellen zijn ideaal voor:

• Samenvatten van grote datasets: omzet per maand, per regio, per productcategorie
• Vergelijken van periodes: dit jaar versus vorig jaar
• Ontdekken van patronen: welke producten verkopen het best in welke regio?
• Maken van dashboards: met slicers en grafieken
• Voorbereiden van rapportages: maand- of kwartaalcijfers

Je hebt geen draaitabel nodig als je slechts een simpele som of gemiddelde wilt berekenen over een kleine dataset. Dan volstaat een gewone SOM formule.

Stappenplan: je eerste draaitabel maken

Voorbereiding: je data klaarmaken

Voordat je een draaitabel maakt, moet je data aan een paar voorwaarden voldoen:

1. Kolomkoppen: elke kolom moet een unieke kop hebben (Datum, Product, Omzet, etc.)
2. Geen lege rijen of kolommen: verwijder deze uit je dataset
3. Consistente gegevens: dezelfde waarden moeten identiek gespeld zijn (“Noord” en “noord” worden als verschillend gezien)
4. Geen samengevoegde cellen: splits samengevoegde cellen voordat je begint

Stap 1: Selecteer je data

Windows:

1. Klik ergens in je dataset
2. Druk op Ctrl + A om alle aaneengesloten data te selecteren
3. Of selecteer handmatig het bereik inclusief kolomkoppen

Mac:

1. Klik ergens in je dataset
2. Druk op Cmd + A om alle aaneengesloten data te selecteren

Tip: Maak van je data een Excel-tabel (Ctrl + T) voordat je een draaitabel maakt. Dan worden nieuwe rijen automatisch opgenomen.

Stap 2: Draaitabel invoegen

Windows:

1. Ga naar het tabblad Invoegen
2. Klik op Draaitabel (of PivotTable in Engelse versie)
3. Controleer of het juiste bereik is geselecteerd
4. Kies waar de draaitabel moet komen:

• Nieuw werkblad (aanbevolen voor grote analyses)
• Bestaand werkblad (geef een cel op)

5. Klik OK

Mac:

1. Ga naar Invoegen > Draaitabel
2. Controleer het bereik in het dialoogvenster
3. Selecteer de locatie
4. Klik OK

Je ziet nu een lege draaitabel met rechts het deelvenster Draaitabelvelden.

Stap 3: Velden toevoegen

Het veldvenster heeft vier gebieden:

Gebied	Functie	Voorbeeld
Filters	Filtert de hele tabel	Jaar, Regio
Kolommen	Waarden in kolomkoppen	Maanden, Productcategorien
Rijen	Waarden in rijlabels	Productnamen, Verkopers
Waarden	Berekeningen (som, gemiddelde, etc.)	Omzet, Aantal

Zo voeg je velden toe:

1. Vink een veld aan in de veldenlijst, of
2. Sleep een veld naar een van de vier gebieden

Excel plaatst automatisch:

• Tekstvelden in Rijen
• Numerieke velden in Waarden (als Som)
• Datumvelden in Rijen (gegroepeerd per maand/kwartaal)

Stap 4: Je eerste analyse

Stel je hebt verkoopdata met kolommen: Datum, Product, Regio, Omzet.

Voor een overzicht van omzet per product:

1. Sleep Product naar Rijen
2. Sleep Omzet naar Waarden

Voor omzet per product per regio:

1. Houd Product in Rijen
2. Sleep Regio naar Kolommen
3. Je ziet nu een kruistabel met producten verticaal en regio’s horizontaal

Draaitabel opmaken en aanpassen

Berekeningstype wijzigen

Standaard telt Excel numerieke velden op (Som). Maar je kunt dit wijzigen:

1. Klik op een waarde in de draaitabel
2. Ga naar Analyseren > Veldinstellingen (of rechtsklik > Veldinstellingen)
3. Kies een andere berekening:

• Som: totaal
• Aantal: telt het aantal items
• Gemiddelde: gemiddelde waarde
• Min/Max: laagste/hoogste waarde
• Stdev: standaarddeviatie

Waarden weergeven als percentage

1. Rechtsklik op een waarde in de draaitabel
2. Kies Waarden weergeven als
3. Selecteer bijvoorbeeld:

• % van eindtotaal: elk bedrag als percentage van het totaal
• % van kolomtotaal: percentage binnen de kolom
• Verschil met vorige: vergelijk met de vorige waarde

Getalnotatie aanpassen

1. Rechtsklik op een waarde
2. Kies Getalnotatie
3. Selecteer bijvoorbeeld Valuta of Percentage
4. Klik OK

Berekende velden maken

Berekende velden laten je eigen formules toevoegen aan de draaitabel. Dit is handig voor:

• Winstmarge berekenen (Omzet – Kosten)
• Gemiddelde orderwaarde (Omzet / Aantal orders)
• Procentuele verhogingen

Berekend veld toevoegen

Windows:

1. Klik ergens in de draaitabel
2. Ga naar Analyseren > Velden, items en sets > Berekend veld
3. Geef het veld een naam (bijv. “Winstmarge”)
4. Typ de formule: = Omzet - Kosten
5. Klik Toevoegen en OK

Mac:

1. Klik in de draaitabel
2. Ga naar Draaitabel analyseren > Berekend veld
3. Voer naam en formule in

Het berekende veld verschijnt nu in de veldenlijst en kun je naar Waarden slepen.

Let op: Berekende velden werken alleen met waarden, niet met getelde items. Als je “Aantal” wilt gebruiken in een formule, voeg dan eerst een hulpkolom toe aan je brondata.

Slicers en filters gebruiken

Slicers zijn visuele filterknoppen die je draaitabel interactief maken. Ze zijn vooral handig voor dashboards.

Slicer toevoegen

Windows:

1. Klik in de draaitabel
2. Ga naar Analyseren > Slicer invoegen
3. Vink de velden aan waarvoor je slicers wilt (bijv. Regio, Jaar)
4. Klik OK

Mac:

1. Klik in de draaitabel
2. Ga naar Draaitabel analyseren > Slicer invoegen
3. Selecteer de gewenste velden

Slicer gebruiken

• Klik op een waarde om te filteren
• Houd Ctrl (Windows) of Cmd (Mac) ingedrukt om meerdere waarden te selecteren
• Klik op het filter-icoon rechtsboven in de slicer om te wissen

Tijdlijn invoegen

Voor datumvelden kun je een tijdlijn toevoegen:

1. Klik in de draaitabel
2. Ga naar Analyseren > Tijdlijn invoegen
3. Selecteer het datumveld
4. Sleep de schuifbalk om periodes te selecteren

Je kunt schakelen tussen dagen, maanden, kwartalen en jaren.

Slicer koppelen aan meerdere draaitabellen

Als je meerdere draaitabellen hebt die dezelfde brondata gebruiken:

1. Rechtsklik op de slicer
2. Kies Rapportverbindingen
3. Vink alle draaitabellen aan die de slicer moet filteren

Veelgemaakte fouten

1. “Kan geen draaitabel maken”

Oorzaak: Je data heeft geen kolomkoppen of bevat lege rijen.

Oplossing: Controleer dat elke kolom een unieke kop heeft en verwijder lege rijen met Ctrl + G > Speciaal > Lege cellen.

2. Datums worden niet gegroepeerd

Oorzaak: Een of meer cellen bevatten tekst in plaats van echte datums.

Oplossing: Selecteer de datumkolom en controleer de celopmaak. Gebruik eventueel WAARDE.NAAR.DATUM om tekst naar datums te converteren.

3. Nieuwe data verschijnt niet

Oorzaak: De draaitabel is niet vernieuwd.

Oplossing: Rechtsklik op de draaitabel en kies Vernieuwen. Of druk op Alt + F5. Als je een Excel-tabel als bron gebruikt, wordt nieuwe data automatisch opgenomen bij vernieuwen.

4. Waarden worden geteld in plaats van opgeteld

Oorzaak: Je numerieke kolom bevat lege cellen of tekst.

Oplossing: Vul lege cellen met 0 of verwijder tekstwaarden uit de kolom.

5. Dubbele waarden in rijlabels

Oorzaak: Inconsistente spelling of extra spaties.

Oplossing: Gebruik =SPATIES.WISSEN() om extra spaties te verwijderen en controleer op typfouten. De functie TEKST.SAMENVOEGEN kan helpen bij standaardiseren.

6. Draaitabel vernieuwen duurt erg lang

Oorzaak: Te grote dataset of te veel detailniveau.

Oplossing: Overweeg om:

• Je brondata te filteren voor je de draaitabel maakt
• Minder velden in de draaitabel op te nemen
• Power Pivot te gebruiken voor datasets groter dan 100.000 rijen

FAQ

Kan ik de brondata van een draaitabel wijzigen?

Ja. Klik in de draaitabel, ga naar Analyseren > Gegevensbron wijzigen. Je kunt hier een nieuw bereik opgeven of de tabel uitbreiden. Als je brondata in een Excel-tabel staat, wordt het bereik automatisch aangepast als je rijen toevoegt.

Hoe kopieer ik een draaitabel naar een andere werkmap?

Selecteer de hele draaitabel en kopieer deze (Ctrl + C). Plak in de nieuwe werkmap met Plakken speciaal > Waarden als je alleen de resultaten wilt, of gewoon plakken als je de volledige draaitabel wilt behouden. Let op: de koppeling met de brondata blijft naar het originele bestand verwijzen.

Kan ik een draaitabel maken van data uit meerdere tabellen?

Ja, met het gegevensmodel in Excel. Bij het maken van de draaitabel vink je “Dit bestand toevoegen aan het gegevensmodel” aan. Daarna kun je relaties leggen tussen tabellen via Gegevens > Relaties. Dit is vergelijkbaar met werken in Power Pivot.

Hoe maak ik een draaigrafiek?

Klik in je draaitabel en ga naar Invoegen > Draaigrafiek. De grafiek is automatisch gekoppeld aan de draaitabel: filteren in de tabel werkt de grafiek bij en vice versa. Je kunt ook direct een draaigrafiek maken via Invoegen > Draaigrafiek zonder eerst een tabel te maken.

Waarom zie ik “(leeg)” in mijn draaitabel?

Dit gebeurt als je brondata lege cellen bevat. Je kunt “(leeg)” vervangen door een eigen tekst: rechtsklik op de draaitabel, kies Opties voor draaitabel, ga naar Opmaak en vul een tekst in bij “Voor lege cellen weergeven”.

Kan ik een draaitabel beveiligen?

Je kunt het werkblad beveiligen om te voorkomen dat anderen de draaitabel wijzigen. Ga naar Controleren > Blad beveiligen. Gebruikers kunnen dan nog wel filteren en slicers gebruiken, maar de structuur niet aanpassen. Zie ook onze handleiding over Excel beveiligen.

Werken draaitabellen in Excel Online?

Ja, Excel Online ondersteunt draaitabellen. Je kunt bestaande draaitabellen bekijken, filteren en vernieuwen. Nieuwe draaitabellen maken kan ook, maar met beperktere opties dan in de desktop-app. Berekende velden en sommige geavanceerde functies zijn niet beschikbaar in de webversie.

Wat is het verschil tussen een draaitabel en VERT.ZOEKEN?

Een draaitabel vat data samen en geeft totalen, gemiddelden en andere aggregaties. VERT.ZOEKEN (of de nieuwere X.ZOEKEN) zoekt een specifieke waarde op in een tabel. Ze vullen elkaar aan: gebruik VERT.ZOEKEN om details op te zoeken en draaitabellen voor overzichten.

Gerelateerde functies en onderwerpen

Draaitabellen werken goed samen met andere Excel-functies:

• SOM.ALS: voor conditioneel optellen buiten draaitabellen
• VERT.ZOEKEN en X.ZOEKEN: waarden opzoeken
• Voorwaardelijke opmaak: highlights toevoegen aan draaitabelwaarden
• Kolommen vastzetten: navigeren in grote datasets

Hulp nodig?

Lukt het niet om je draaitabel werkend te krijgen? Of wil je een dashboard op maat?

• WhatsApp: Stuur een bericht
• E-mail: w.bouwmeester@bouwmeesterconsultancy.nl

Stuur je Excel-bestand mee en beschrijf kort wat je wilt bereiken. We reageren meestal binnen 24 uur.