SOM.ALS in Excel: stappenplan + 5 voorbeelden

Kort antwoord: SOM.ALS telt cellen op die aan een voorwaarde voldoen. De formule is =SOM.ALS(bereik;criterium;optelbereik). Bijvoorbeeld: =SOM.ALS(A:A;"Appels";B:B) telt alle waarden in kolom B op waar kolom A “Appels” bevat.

In het kort

• SOM.ALS combineert optellen met een voorwaarde (de Engelse naam is SUMIF)
• De functie heeft drie argumenten: bereik, criterium en optelbereik
• Gebruik aanhalingstekens rond tekstcriteria en vergelijkingsoperatoren
• Voor meerdere voorwaarden gebruik je SOMMEN.ALS (SUMIFS)
• SOM.ALS is beschikbaar in alle Excel-versies vanaf Excel 2003

Wanneer gebruik je SOM.ALS?

SOM.ALS is ideaal wanneer je:

• Verkopen per productcategorie wilt optellen
• Kosten per afdeling wilt berekenen
• Omzet per maand of per medewerker wilt sommeren
• Alleen waarden boven of onder een bepaald bedrag wilt optellen

De SOM.ALS formule uitgelegd

=SOM.ALS(bereik;criterium;optelbereik)

Argument	Betekenis	Voorbeeld
bereik	De cellen die je wilt controleren op de voorwaarde	A2:A100 (productkolom)
criterium	De voorwaarde waaraan cellen moeten voldoen	“Appels” of “>100”
optelbereik	De cellen die je wilt optellen (optioneel als gelijk aan bereik)	B2:B100 (bedragenkolom)

Let op: Als je het optelbereik weglaat, wordt het bereik zelf opgeteld.

Stappenplan: SOM.ALS gebruiken (Windows)

1. Klik in de cel waar je het resultaat wilt zien
2. Typ de formule =SOM.ALS(
3. Selecteer het bereik dat je wilt controleren op de voorwaarde (bijvoorbeeld A2:A100)
4. Typ een puntkomma (;) als scheidingsteken
5. Voer het criterium in tussen aanhalingstekens voor tekst (bijvoorbeeld “Noord”) of als celverwijzing
6. Typ weer een puntkomma (;)
7. Selecteer het optelbereik – de cellen met de waarden die je wilt optellen (bijvoorbeeld B2:B100)
8. Sluit de haakjes en druk op Enter

Stappenplan: SOM.ALS gebruiken (Mac)

1. Klik in de doelcel voor het resultaat
2. Typ =SOM.ALS( om de functie te starten
3. Selecteer het criteriumbereik met je muis of typ de celverwijzing
4. Gebruik puntkomma (;) als scheidingsteken tussen argumenten
5. Voer je criterium in – gebruik aanhalingstekens voor tekst
6. Selecteer het optelbereik na de tweede puntkomma
7. Druk op Return om de formule te bevestigen

Tip: Op Mac werkt de formulebalk hetzelfde als op Windows. Het enige verschil is dat je Return gebruikt in plaats van Enter.

Voorbeeld 1: Optellen per productcategorie

Je hebt een verkooplijst met producten in kolom A en bedragen in kolom B. Je wilt de totale verkoop van “Laptops” berekenen.

A (Product)	B (Bedrag)
Laptop	899
Muis	29
Laptop	1099
Toetsenbord	79
Laptop	749

Formule:

=SOM.ALS(A2:A6;"Laptop";B2:B6)

Resultaat: 2747 (de som van 899 + 1099 + 749)

Uitleg: Excel controleert elke cel in A2:A6. Waar “Laptop” staat, telt Excel de corresponderende cel in kolom B op.

Voorbeeld 2: Optellen met een groter-dan voorwaarde

Je wilt alle bedragen boven de 500 euro optellen.

A (Bedrag)
350
720
480
890
250

Formule:

=SOM.ALS(A2:A6;">500")

Resultaat: 1610 (720 + 890)

Let op: Het criterium >500 moet tussen aanhalingstekens staan. Zonder optelbereik wordt het bereik zelf opgeteld.

Voorbeeld 3: Optellen met een celverwijzing als criterium

Je hebt het zoekcriterium in een aparte cel staan (bijvoorbeeld E1 bevat “Noord”).

Formule:

=SOM.ALS(A2:A100;E1;B2:B100)

Voordeel: Door een celverwijzing te gebruiken, kun je het criterium eenvoudig aanpassen zonder de formule te wijzigen. Ideaal voor dashboards en rapportages.

Voorbeeld 4: Optellen met wildcards (jokers)

Je wilt alle producten optellen die beginnen met “Samsung”:

Formule:

=SOM.ALS(A2:A100;"Samsung*";B2:B100)

Wildcards in SOM.ALS:
– * staat voor een willekeurig aantal tekens
– ? staat voor precies een teken

Meer voorbeelden:
– "*telefoon" – eindigt op “telefoon”
– "*Pro*" – bevat “Pro” ergens in de tekst
– "???-123" – drie willekeurige tekens gevolgd door “-123”

Voorbeeld 5: Optellen van waarden tot een bepaalde datum

Je wilt alle verkopen voor 1 januari 2025 optellen. Datums staan in kolom A, bedragen in kolom B.

Formule:

=SOM.ALS(A2:A100;"<"&DATUM(2025;1;1);B2:B100)

Uitleg: De DATUM-functie creert een datumwaarde. Met "<"& koppel je het kleiner-dan-teken aan deze datum.

Alternatief met directe datum:

=SOM.ALS(A2:A100;"<1-1-2025";B2:B100)

Veelgemaakte fouten bij SOM.ALS

Fout 1: Aanhalingstekens vergeten rond tekstcriteria

Fout: =SOM.ALS(A:A;Appels;B:B)
Correct: =SOM.ALS(A:A;"Appels";B:B)

Tekst en vergelijkingsoperatoren moeten altijd tussen aanhalingstekens staan.

Fout 2: Bereiken van ongelijke grootte

Fout: =SOM.ALS(A2:A100;"Laptop";B2:B50)
Correct: =SOM.ALS(A2:A100;"Laptop";B2:B100)

Het bereik en optelbereik moeten even groot zijn, anders krijg je onverwachte resultaten.

Fout 3: Hoofdlettergevoeligheid verwachten

SOM.ALS is niet hoofdlettergevoelig. “laptop”, “Laptop” en “LAPTOP” worden als gelijk beschouwd.

Fout 4: Spaties in de data

Als je data voorloop- of volgspaties bevat, matcht “Laptop” niet met ” Laptop”. Oplossing: Gebruik SPATIES.WISSEN op je data of wildcards: "*Laptop*".

Fout 5: Getallen als tekst opgeslagen

Als getallen als tekst zijn opgeslagen (groen driehoekje in cel), werkt een numeriek criterium zoals ">500" mogelijk niet correct. Oplossing: Converteer de cellen naar getallen.

Het verschil tussen SOM.ALS en SOMMEN.ALS

Functie	Aantal voorwaarden	Engelse naam
SOM.ALS	1 voorwaarde	SUMIF
SOMMEN.ALS	2 of meer voorwaarden	SUMIFS

Let op de argumentvolgorde:
– SOM.ALS: bereik, criterium, optelbereik
– SOMMEN.ALS: optelbereik komt eerst, daarna de bereik-criterium paren

Voorbeeld SOMMEN.ALS:

=SOMMEN.ALS(C2:C100;A2:A100;"Noord";B2:B100;">1000")

Dit telt bedragen in kolom C waar regio (A) “Noord” is EN bedrag (B) groter dan 1000.

SOM.ALS combineren met andere functies

Met INDIRECT voor dynamische bereiken

=SOM.ALS(INDIRECT("A2:A"&LAATSTE.RIJ);"Laptop";INDIRECT("B2:B"&LAATSTE.RIJ))

Met MAAND voor optellen per maand

=SOMPRODUCT((MAAND(A2:A100)=3)*(B2:B100))

Dit telt alle bedragen in maart (maand 3) op.

FAQ

Wat is het verschil tussen SOM.ALS en SUMIF?

SOM.ALS is de Nederlandse functienaam, SUMIF is de Engelse variant. Ze werken identiek. Als je Excel in het Nederlands hebt ingesteld, gebruik je SOM.ALS. In Engelse Excel gebruik je SUMIF.

Kan ik SOM.ALS gebruiken met meerdere criteria?

Nee, SOM.ALS ondersteunt maar een criterium. Voor meerdere voorwaarden gebruik je SOMMEN.ALS (SUMIFS). Bijvoorbeeld: =SOMMEN.ALS(C:C;A:A;"Noord";B:B;">100").

Hoe tel ik cellen op die NIET gelijk zijn aan een waarde?

Gebruik het ongelijk-teken: =SOM.ALS(A:A;"<>Laptop";B:B). Dit telt alles op behalve rijen waar “Laptop” staat.

Werkt SOM.ALS met lege cellen?

Ja, je kunt zoeken naar lege cellen met: =SOM.ALS(A:A;"";B:B). Voor niet-lege cellen: =SOM.ALS(A:A;"<>";B:B).

Kan ik OR-logica gebruiken in SOM.ALS?

Niet direct. Je moet meerdere SOM.ALS-formules optellen: =SOM.ALS(A:A;"Laptop";B:B)+SOM.ALS(A:A;"Tablet";B:B). Of gebruik SOMPRODUCT met arrays.

Waarom geeft SOM.ALS een #WAARDE!-fout?

Dit gebeurt meestal als je bereik en criterium van verschillende werkbladen komen of als je een arrayformule probeert te gebruiken waar dat niet ondersteund wordt. Controleer je bereikverwijzingen.

Hoe gebruik ik SOM.ALS over meerdere kolommen?

Je kunt bereiken combineren: =SOM.ALS(A:B;">100"). Dit doorzoekt zowel kolom A als B en telt waarden boven 100 op.

Is SOM.ALS langzamer dan gewone SOM?

Ja, SOM.ALS is iets trager omdat Excel elke cel moet controleren. Bij zeer grote datasets (100.000+ rijen) kan dit merkbaar zijn. Overweeg dan draaitabellen of Power Query.

Gerelateerde artikelen

• Optellen in Excel: SOM formule + voorbeelden
• VERT.ZOEKEN (VLOOKUP) in Excel
• INDEX functie in Excel
• Afronden in Excel
• Filter in Excel gebruiken

Hulp nodig met SOM.ALS of andere Excel-formules?

Loop je vast met je formule of krijg je niet het verwachte resultaat? Stuur je bestand of beschrijf je probleem:

• WhatsApp: Stuur een bericht
• E-mail: w.bouwmeester@bouwmeesterconsultancy.nl

Wij helpen je graag verder met jouw Excel-vraagstuk!