Regressie analyse in Excel: trendlijn en voorspelling (2026)

Kort antwoord: Met regressieanalyse in Excel voorspel je toekomstige waarden op basis van historische data. Gebruik een trendlijn in een grafiek of de Analysefuncties voor gedetailleerde statistieken. De Engelse term is Regression Analysis.

In het kort

• Regressieanalyse toont het verband tussen variabelen en maakt voorspellingen mogelijk
• Voeg een trendlijn toe via rechtsklik op een grafiek > Trendlijn toevoegen
• Gebruik de Analysis ToolPak voor uitgebreide regressiestatistieken (R-kwadraat, coefficienten)
• De functie LIJNSCH (Engels: LINEST) berekent regressiewaarden direct in cellen
• R-kwadraat (R2) geeft aan hoe goed je model de data verklaart (0 = slecht, 1 = perfect)

Wat is regressieanalyse?

Regressieanalyse is een statistische techniek waarmee je het verband tussen een afhankelijke variabele (Y) en een of meer onafhankelijke variabelen (X) onderzoekt. In Excel gebruik je dit om:

• Verkoopvoorspellingen te maken op basis van historische data
• Trends te identificeren in tijdreeksen
• Verbanden te ontdekken tussen bijvoorbeeld marketingbudget en omzet
• Toekomstige waarden te schatten met een wiskundige formule

Er zijn verschillende soorten regressie:

Type	Wanneer gebruiken	Formule
Lineair	Rechte lijn verband	y = ax + b
Polynoom	Gebogen verband	y = ax2 + bx + c
Exponentieel	Groei/afname (%)	y = a * e^(bx)
Logaritmisch	Snelle start, dan afvlakken	y = a * ln(x) + b
Macht	Niet-lineaire schaling	y = a * x^b

Methode 1: Trendlijn toevoegen aan grafiek

De snelste manier om regressie toe te passen in Excel is via een trendlijn in een grafiek.

Stappenplan (Windows)

1. Selecteer je data met de X-waarden in de eerste kolom en Y-waarden in de tweede kolom
2. Ga naar Invoegen > Grafieken > kies Spreiding (XY) of een lijndiagram
3. Klik met rechtermuisknop op de datapunten in de grafiek
4. Kies Trendlijn toevoegen in het contextmenu
5. Selecteer het type trendlijn:
6. Lineair voor een rechte lijn
7. Polynoom voor een curve (kies de graad)
8. Exponentieel voor groeicurves
9. Logaritmisch voor afvlakkende curves
10. Vink Vergelijking in grafiek weergeven aan
11. Vink R-kwadraatwaarde weergeven aan
12. Klik Sluiten

Stappenplan (Mac)

1. Selecteer je gegevens en maak een spreidingsdiagram via Invoegen > Grafiek
2. Klik op een datapunt in de grafiek
3. Ga naar Grafiekontwerp > Grafiekelement toevoegen > Trendlijn
4. Kies Meer opties voor trendlijn
5. Selecteer het gewenste type en vink de vergelijking en R-kwadraat aan
6. De trendlijn verschijnt met de formule in de grafiek

Voorspellen met de trendlijn

Om toekomstige waarden te voorspellen:

1. Open de trendlijn-opties (dubbelklik op de trendlijn)
2. Bij Prognose vul je het aantal periodes in:
3. Vooruit: voorspel X periodes in de toekomst
4. Achteruit: extrapoleer naar het verleden
5. De trendlijn verlengt automatisch

Methode 2: Analysis ToolPak (uitgebreide statistiek)

Voor professionele regressieanalyse met alle statistieken gebruik je de Analysis ToolPak.

Analysis ToolPak activeren

1. Ga naar Bestand > Opties > Invoegtoepassingen
2. Selecteer Analysis ToolPak onderaan bij Beheren
3. Klik Gaan en vink Analysis ToolPak aan
4. Klik OK

Op Mac: Ga naar Extra > Excel-invoegtoepassingen en vink Analysis ToolPak aan.

Regressieanalyse uitvoeren

1. Ga naar Gegevens > Gegevensanalyse (rechtsboven in het lint)
2. Selecteer Regressie en klik OK
3. Vul de invoer in:
4. Invoerbereik Y: selecteer je afhankelijke variabele (bijv. omzet)
5. Invoerbereik X: selecteer je onafhankelijke variabele(n) (bijv. maanden)
6. Vink Labels aan als je koprij hebt geselecteerd
7. Kies een uitvoerbereik of nieuw werkblad
8. Vink optioneel aan:
9. Betrouwbaarheidsniveau (standaard 95%)
10. Residuen voor analyse van afwijkingen
11. Standaardresiduen voor genormaliseerde afwijkingen
12. Klik OK

Uitvoer interpreteren

De regressie-uitvoer bevat drie belangrijke secties:

Regressiestatistieken:
– R-kwadraat (R2): verklaarde variantie (0,85 = 85% verklaard)
– Aangepaste R-kwadraat: gecorrigeerd voor aantal variabelen
– Standaardfout: gemiddelde afwijking van voorspellingen

ANOVA (variantieanalyse):
– F-waarde: test of het model significant is
– Significantie F: p-waarde (< 0,05 is significant)

Coefficienten:
– Snijpunt: de b-waarde (Y als X=0)
– X-variabele: de a-waarde (helling van de lijn)
– P-waarde: significantie per coefficient

Methode 3: LIJNSCH functie (LINEST)

De functie LIJNSCH berekent regressiewaarden direct in cellen, zonder grafiek of toolpak.

Syntax

=LIJNSCH(bekend_y's; bekend_x's; [const]; [stat])

Parameters:
– bekend_y’s: het bereik met Y-waarden (afhankelijk)
– bekend_x’s: het bereik met X-waarden (onafhankelijk)
– const: WAAR = bereken snijpunt, ONWAAR = forceer door oorsprong
– stat: WAAR = geef volledige statistiek, ONWAAR = alleen coefficienten

Voorbeeld: eenvoudige lineaire regressie

Stel je hebt verkoopdata in A2:A13 (maanden) en B2:B13 (omzet):

=LIJNSCH(B2:B13; A2:A13; WAAR; WAAR)

Dit is een matrixformule. In Excel 365 drukt de formule automatisch uit. In oudere versies:
1. Selecteer een bereik van 5 rijen x 2 kolommen
2. Typ de formule
3. Druk Ctrl+Shift+Enter (Windows) of Cmd+Shift+Enter (Mac)

Uitvoer van LIJNSCH (met stat=WAAR)

De functie geeft een 5×2 matrix:

Kolom 1	Kolom 2
Helling (a)	Snijpunt (b)
Standaardfout helling	Standaardfout snijpunt
R-kwadraat	Standaardfout Y
F-waarde	Vrijheidsgraden
Regressie SS	Residuele SS

Voorspelling maken met LIJNSCH

Om een waarde te voorspellen gebruik je de coefficienten:

=INDEX(LIJNSCH(B2:B13;A2:A13);1;1)*14 + INDEX(LIJNSCH(B2:B13;A2:A13);1;2)

Dit voorspelt de Y-waarde voor maand 14.

Of eenvoudiger met de VOORSPELLEN functie:

=VOORSPELLEN(14; B2:B13; A2:A13)

Praktijkvoorbeeld: verkoopprognose

Je hebt de volgende maandelijkse verkoopcijfers:

Maand	Verkoop
1	12.500
2	13.200
3	14.100
4	13.800
5	15.500
6	16.200

Stap 1: Maak een spreidingsdiagram
– Selecteer A1:B7 en kies Invoegen > Spreiding

Stap 2: Voeg een lineaire trendlijn toe
– Rechtsklik op de punten > Trendlijn toevoegen > Lineair
– Vink “Vergelijking weergeven” en “R-kwadraat weergeven” aan

Resultaat: y = 720x + 11.867 met R2 = 0,91

Stap 3: Voorspel maand 7

= 720 * 7 + 11867 = 16.907

Of met formule:

=VOORSPELLEN(7; B2:B7; A2:A7)

R-kwadraat (R2) uitgelegd

R-kwadraat is de belangrijkste maat voor de kwaliteit van je regressiemodel:

• R2 = 1,0: perfect model, 100% van de variatie verklaard
• R2 = 0,9+: uitstekend model
• R2 = 0,7-0,9: goed model
• R2 = 0,5-0,7: matig model
• R2 < 0,5: zwak model, zoek naar andere variabelen

Let op: Een hoge R-kwadraat betekent niet automatisch een goed voorspellend model. Check altijd:
– Of de residuen (afwijkingen) willekeurig verdeeld zijn
– Of er geen extreme uitschieters zijn
– Of het verband logisch is (correlatie is geen causaliteit)

Veelgemaakte fouten

1. Verkeerd type regressie kiezen

Gebruik altijd eerst een spreidingsdiagram om het patroon te bekijken. Een lineaire trendlijn past niet bij exponentieel groeiende data.

Oplossing: Test meerdere trendlijn-types en vergelijk de R-kwadraat waarden.

2. Extrapoleren buiten het databereik

Voorspellen ver buiten je meetpunten is onbetrouwbaar. Een trend kan veranderen.

Oplossing: Voorspel maximaal 10-20% buiten je huidige bereik en valideer regelmatig met nieuwe data.

3. Te weinig datapunten gebruiken

Met minder dan 10 datapunten is regressie statistisch onbetrouwbaar.

Oplossing: Verzamel minimaal 20-30 datapunten voor betrouwbare analyse.

4. Uitschieters niet controleren

Een enkele extreme waarde kan je hele regressielijn verstoren.

Oplossing: Bekijk de residuenplot in Analysis ToolPak en verwijder of corrigeer uitschieters.

5. Correlatie verwarren met causaliteit

Een sterk verband betekent niet dat X daadwerkelijk Y veroorzaakt.

Oplossing: Gebruik domeinkennis en aanvullend onderzoek om causaliteit te bevestigen.

Gerelateerde functies

Functie	Beschrijving
VOORSPELLEN	Voorspelt Y-waarde op basis van lineaire regressie
TREND	Geeft trendwaarden voor een hele reeks
GROEI	Berekent exponentieel groeiende voorspellingen
LIJNSCH	Volledige lineaire regressiestatistiek
LOGSCH	Exponentieel regressiecoefficienten

FAQ

Wat is het verschil tussen VERT.ZOEKEN en regressieanalyse?

VERT.ZOEKEN zoekt bestaande waarden in een tabel, terwijl regressieanalyse nieuwe waarden voorspelt op basis van een wiskundig model. Gebruik VERT.ZOEKEN voor opzoeken, regressie voor voorspellen.

Welk type trendlijn moet ik kiezen?

Kies lineair voor constante groei, exponentieel voor procentuele groei, logaritmisch voor snel stijgende dan afvlakkende data, en polynoom voor golfbewegingen. Test meerdere types en vergelijk R-kwadraat.

Hoe betrouwbaar zijn mijn voorspellingen?

Kijk naar de R-kwadraat (boven 0,8 is goed), de standaardfout, en de p-waarden van coefficienten (onder 0,05 is significant). Hoe verder je voorspelt buiten je data, hoe onzekerder het resultaat.

Kan ik meerdere X-variabelen gebruiken?

Ja, dit heet meervoudige regressie. In Analysis ToolPak selecteer je meerdere kolommen als X-bereik. LIJNSCH ondersteunt dit ook. Zo voorspel je bijvoorbeeld omzet op basis van zowel advertentiebudget als seizoen.

Wat betekent een negatieve helling?

Een negatieve helling (coefficient) betekent dat Y daalt als X stijgt. Bijvoorbeeld: naarmate de prijs stijgt, daalt de verkoop. Dit is normaal en geeft waardevolle inzichten.

Hoe exporteer ik de regressieformule naar andere cellen?

Noteer de vergelijking uit de grafiek (y = ax + b) en maak een formule: =a*X_cel+b. Of gebruik =VOORSPELLEN() of =TREND() voor automatische berekening.

Wat als mijn R-kwadraat heel laag is?

Een lage R-kwadraat betekent dat je model weinig variatie verklaart. Probeer andere variabelen toe te voegen, een ander trendlijn-type, of controleer of er patronen in de residuen zitten die je mist.

Werkt regressie ook in Excel Online?

Trendlijnen toevoegen aan grafieken werkt in Excel Online. De Analysis ToolPak is echter alleen beschikbaar in de desktopversie. LIJNSCH en VOORSPELLEN werken wel online.

Hulp nodig?

Kom je er niet uit met regressieanalyse of heb je hulp nodig bij complexe voorspelmodellen? Stuur je bestand of beschrijf je probleem:

• WhatsApp: +31 6 28963636
• E-mail: w.bouwmeester@bouwmeesterconsultancy.nl
• Telefoon: +31 6 28963636

Gerelateerde artikelen

• Trendlijnen toevoegen in Excel grafieken – Basisgids voor visuele trendanalyse
• Spreidingsdiagram in Excel maken – XY-grafieken voor regressie
• Wat-als analyse in Excel – Scenario’s doorrekenen
• Draaitabellen maken in Excel – Data samenvatten voor analyse
• Solver in Excel gebruiken – Optimalisatieproblemen oplossen