Cel vastzetten in Excel: $ gebruiken in formules (2026)

Q: Wat is het verschil tussen $A$1 en $A1?

Bij $A$1 zijn zowel de kolom (A) als de rij (1) vastgezet – deze verwijzing verandert nooit bij kopiëren. Bij $A1 is alleen de kolom (A) vastgezet – de rij kan nog wel veranderen wanneer je de formule verticaal kopieert.

Laatst bijgewerkt: januari 2026

Een cel vastzetten in Excel doe je door een dollarteken ($) voor de kolom en/of rij te plaatsen in je formule. Gebruik de F4-toets om snel te schakelen tussen de verschillende opties. Zo voorkom je dat celverwijzingen verschuiven wanneer je formules kopieert of doorsleept.

Wat betekent een cel vastzetten in Excel?

Wanneer je in Excel een formule kopieert naar andere cellen, passen de celverwijzingen zich automatisch aan. Dit heet een relatieve verwijzing. Soms wil je echter dat een bepaalde cel altijd naar dezelfde plek blijft verwijzen, ongeacht waar je de formule plakt. Dit noemen we een absolute verwijzing of het “vastzetten” van een cel.

Het dollarteken ($) is hierbij het sleutelwoord:

$A$1 = Zowel kolom A als rij 1 zijn vastgezet (volledig absoluut)
$A1 = Alleen kolom A is vastgezet (gemengde verwijzing)
A$1 = Alleen rij 1 is vastgezet (gemengde verwijzing)
A1 = Niets vastgezet (volledig relatief)

De F4-sneltoets: snel schakelen tussen $ opties

De snelste manier om een cel vast te zetten is met de F4-toets. Zo werkt het:

Klik in de formulebalk op de celverwijzing die je wilt aanpassen
Druk op F4 om te schakelen tussen de opties:
- Eerste keer F4: A1 wordt $A$1 (volledig absoluut)
- Tweede keer F4: $A$1 wordt A$1 (alleen rij vast)
- Derde keer F4: A$1 wordt $A1 (alleen kolom vast)
- Vierde keer F4: $A1 wordt A1 (terug naar relatief)

Tip voor Mac-gebruikers: Gebruik Cmd + T of Fn + F4 als de F4-toets niet werkt.

Stap-voor-stap: cel vastzetten in Excel

Voorbeeld: BTW berekenen met een vast percentage

Stel je hebt een lijst met prijzen en wilt de BTW berekenen met een vast percentage dat in cel B1 staat.

Stap 1: Maak je spreadsheet met in cel B1 het BTW-percentage (21%), en in kolom A de prijzen (bijvoorbeeld 100, 200, 150).

Stap 2: Typ de formule in cel B3:

=A3*$B$1

Stap 3: Kopieer de formule naar beneden (Ctrl+C, selecteer B4:B5, Ctrl+V)

Het resultaat:

Cel B3: =A3*$B$1 (geeft 21)
Cel B4: =A4*$B$1 (geeft 42)
Cel B5: =A5*$B$1 (geeft 31,5)

De verwijzing naar A3 verandert mee (wordt A4, A5), maar $B$1 blijft altijd naar het BTW-percentage wijzen.

Wanneer gebruik je welke verwijzing?

Type verwijzing	Voorbeeld	Gebruik wanneer…
Volledig relatief	A1	Je wilt dat beide delen meebewegen bij kopiëren
Volledig absoluut	$A$1	Je verwijst naar een vaste waarde (bijv. BTW-percentage, wisselkoers)
Kolom vast	$A1	Je kopieert horizontaal maar de kolom moet gelijk blijven
Rij vast	A$1	Je kopieert verticaal maar de rij moet gelijk blijven

Praktijkvoorbeeld: kruistabel met gemengde verwijzingen

Bij een vermenigvuldigingstabel gebruik je gemengde verwijzingen:

=$A2*B$1

$A2: Kolom A blijft vast (voor de rij-headers)
B$1: Rij 1 blijft vast (voor de kolom-headers)

Veelgemaakte fouten bij cel vastzetten

Fout 1: Vergeten om te vastzetten voor kopiëren

Probleem: Je kopieert een formule en krijgt verkeerde resultaten of #VERW! fouten.

Oplossing: Controleer altijd of vaste waarden (zoals percentages of constanten) met $ zijn vastgezet voordat je kopieert.

Fout 2: Te veel vastzetten

Probleem: Je zet alle cellen absoluut vast, waardoor formules niet correct doorrekenen.

Oplossing: Zet alleen de cellen vast die echt vast moeten blijven. Gebruik F4 om bewust te kiezen.

Fout 3: Verkeerde combinatie van $ tekens

Probleem: Je gebruikt $A1 terwijl je A$1 nodig hebt (of andersom).

Oplossing: Denk na over de richting waarin je kopieert:

Kopieer je naar rechts? Overweeg $A1 (kolom vast)
Kopieer je naar beneden? Overweeg A$1 (rij vast)

Fout 4: F4 werkt niet

Probleem: De F4-toets doet iets anders (bijv. scherm sluiten op laptop).

Oplossing:

Windows: Houd Fn ingedrukt en druk dan op F4
Mac: Gebruik Cmd + T of Fn + F4

Fout 5: Dollartekens handmatig typen

Probleem: Je typt de $ tekens met de hand, wat tijdrovend is en foutgevoelig.

Oplossing: Gebruik altijd de F4-toets – sneller en foutloos.

Gerelateerde Excel-technieken

Wil je meer leren over efficiënt werken in Excel? Bekijk ook deze artikelen:

Excel formules overzicht – Alle basis- en geavanceerde formules uitgelegd
Kolommen en rijen vastzetten in Excel – Leer hoe je kolommen en rijen op hun plek houdt tijdens scrollen
Optellen in Excel – Alle manieren om te sommeren, inclusief SOM functies
SOM.ALS in Excel – Voorwaardelijk optellen met criteria
VERT.ZOEKEN in Excel – Gegevens opzoeken in tabellen

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wat betekent $ in een Excel formule?

Het dollarteken ($) in Excel geeft aan dat een deel van de celverwijzing “vast” staat. Wanneer je een formule met $ kopieert, blijft dat deel van de verwijzing ongewijzigd. Zonder $ past Excel de verwijzing automatisch aan.

Hoe zet ik een cel vast met het toetsenbord?

Selecteer de celverwijzing in je formule en druk op F4. Elke keer dat je op F4 drukt, schakelt Excel naar de volgende optie: $A$1, A$1, $A1, A1. Op Mac gebruik je Cmd + T of Fn + F4.

Wat is het verschil tussen $A$1 en $A1?

Bij $A$1 zijn zowel de kolom (A) als de rij (1) vastgezet – deze verwijzing verandert nooit bij kopiëren. Bij $A1 is alleen de kolom (A) vastgezet – de rij kan nog wel veranderen wanneer je de formule verticaal kopieert.

Wanneer gebruik ik een absolute verwijzing?

Gebruik een absolute verwijzing ($A$1) wanneer je formule altijd naar dezelfde cel moet verwijzen, zoals een BTW-percentage, wisselkoers, of andere constante waarde die je centraal wilt beheren.

Kan ik meerdere cellen tegelijk vastzetten?

Je kunt niet meerdere celverwijzingen tegelijk vastzetten met F4. Je moet elke verwijzing apart selecteren en F4 gebruiken. Tip: typ de formule eerst volledig uit en pas daarna de verwijzingen aan.

Waarom werkt F4 niet op mijn laptop?

Op veel laptops heeft de F4-toets een dubbele functie. Houd de Fn-toets ingedrukt terwijl je op F4 drukt. Werkt dit niet? Controleer je BIOS-instellingen of gebruik de alternatieve sneltoets.

Wat is een gemengde verwijzing?

Een gemengde verwijzing is een combinatie waarbij alleen de kolom OF alleen de rij is vastgezet. Voorbeelden: $A1 (kolom vast, rij relatief) of A$1 (kolom relatief, rij vast). Dit is ideaal voor kruistabellen.

Hoe voorkom ik fouten bij het kopiëren van formules?

Controleer voor het kopiëren of je vaste waarden hebt vastgezet met $. Test je formule door deze naar een paar cellen te kopiëren en te controleren of de resultaten kloppen. Gebruik Ctrl+` om alle formules zichtbaar te maken.

Hulp nodig met Excel?

Loop je vast met formules of heb je een complexer Excel-vraagstuk? De Excel-experts van Bouwmeester Consultancy helpen je graag verder. Van eenvoudige formules tot complete spreadsheet-oplossingen.

Neem vrijblijvend contact op: