VERGELIJKEN functie in Excel: positie vinden (2026)
De VERGELIJKEN-functie in Excel (Engels: MATCH) zoekt een waarde in een bereik en retourneert de positie waar deze staat. Combineer VERGELIJKEN met INDEX voor krachtige opzoekformules die flexibeler zijn dan VERT.ZOEKEN.
In deze handleiding leer je stap voor stap hoe je VERGELIJKEN gebruikt, welke zoektypes er zijn, en hoe je de functie combineert met INDEX voor geavanceerde lookups.
Wat doet de VERGELIJKEN-functie?
De VERGELIJKEN-functie doorzoekt een rij of kolom en geeft de relatieve positie terug van de gezochte waarde. Dit is anders dan VERT.ZOEKEN of INDEX, die de werkelijke waarde retourneren.
Syntaxis:
=VERGELIJKEN(zoekwaarde; zoeken_matrix; [criteriumtype])
| Argument | Uitleg |
|---|---|
| zoekwaarde | De waarde die je wilt vinden |
| zoeken_matrix | Het bereik waarin je zoekt (1 rij of 1 kolom) |
| criteriumtype | 0 = exacte match, 1 = kleiner of gelijk, -1 = groter of gelijk |
Voorbeeld: Als je zoekt naar “Amsterdam” in A1:A10 en dit staat in cel A4, dan retourneert VERGELIJKEN het getal 4.
VERGELIJKEN gebruiken: stap-voor-stap
Stap 1: Bepaal je zoekwaarde
Dit is de waarde die je wilt vinden. Dit kan zijn:
– Een directe waarde (bijv. "Amsterdam" of 100)
– Een celverwijzing (bijv. F2)
– Een berekening
Stap 2: Selecteer het zoekbereik
Bepaal in welke rij of kolom je wilt zoeken. VERGELIJKEN werkt alleen met een eendimensionaal bereik.
- Windows: Klik en sleep om het bereik te selecteren, of typ handmatig (bijv.
A2:A50) - Mac: Dezelfde methode werkt op Mac
Let op: Het bereik moet een enkele rij OF een enkele kolom zijn, niet een matrix van meerdere rijen en kolommen.
Stap 3: Kies het criteriumtype
Dit is het derde argument en bepaalt hoe Excel zoekt:
| Criteriumtype | Werking | Wanneer gebruiken |
|---|---|---|
| 0 | Exacte overeenkomst | Standaard keuze voor de meeste situaties |
| 1 | Grootste waarde kleiner of gelijk aan zoekwaarde | Gesorteerde data (oplopend) |
| -1 | Kleinste waarde groter of gelijk aan zoekwaarde | Gesorteerde data (aflopend) |
Stap 4: Schrijf de formule
Typ in een lege cel:
=VERGELIJKEN("Amsterdam";A2:A10;0)
Stap 5: Bevestig de formule
- Windows: Druk op
Enter - Mac: Druk op
Return
Excel toont nu de positie van “Amsterdam” binnen het bereik A2:A10.
De drie zoektypes uitgelegd
Criteriumtype 0: Exacte overeenkomst
Dit is de meest gebruikte optie. Excel zoekt precies de waarde die je opgeeft.
=VERGELIJKEN("Laptop";A2:A20;0)
Kenmerken:
– Data hoeft niet gesorteerd te zijn
– Retourneert #N/B als de waarde niet gevonden wordt
– Hoofdletterongevoelig (“laptop” vindt “Laptop”)
– Ondersteunt wildcards (* en ?)
Criteriumtype 1: Kleiner of gelijk (standaard)
Zoekt de grootste waarde die kleiner of gelijk is aan de zoekwaarde. Vereist oplopend gesorteerde data.
=VERGELIJKEN(75;B2:B20;1)
Als B2:B20 de waarden 50, 60, 70, 80, 90 bevat en je zoekt naar 75, dan retourneert dit 3 (de positie van 70).
Gebruik dit voor:
– Prijsstaffels
– Belastingschijven
– Kortingscategorieën
Criteriumtype -1: Groter of gelijk
Zoekt de kleinste waarde die groter of gelijk is aan de zoekwaarde. Vereist aflopend gesorteerde data.
=VERGELIJKEN(75;C2:C20;-1)
Als C2:C20 de waarden 100, 90, 80, 70, 60 bevat en je zoekt naar 75, dan retourneert dit 3 (de positie van 80).
VERGELIJKEN combineren met INDEX
De echte kracht van VERGELIJKEN komt tot uiting in combinatie met de INDEX-functie. Deze combinatie is flexibeler dan VERT.ZOEKEN.
Basis INDEX-VERGELIJKEN formule
=INDEX(resultaatbereik;VERGELIJKEN(zoekwaarde;zoekbereik;0))
Hoe werkt dit?
1. VERGELIJKEN zoekt de positie van de zoekwaarde
2. INDEX haalt de waarde op uit het resultaatbereik op die positie
Praktijkvoorbeeld: Prijs opzoeken
Stel je hebt deze productlijst:
| A | B | C |
|---|---|---|
| Product | Categorie | Prijs |
| Laptop | Elektronica | 899 |
| Bureau | Meubels | 249 |
| Monitor | Elektronica | 329 |
| Toetsenbord | Elektronica | 89 |
Om de prijs van “Monitor” op te zoeken:
=INDEX(C2:C5;VERGELIJKEN("Monitor";A2:A5;0))
Stapsgewijze uitleg:
1. VERGELIJKEN(“Monitor”;A2:A5;0) retourneert 3 (Monitor staat op positie 3)
2. INDEX(C2:C5;3) haalt de waarde op de 3e positie: 329
Voordeel: naar links zoeken
In tegenstelling tot VERT.ZOEKEN kan INDEX-VERGELIJKEN ook naar links zoeken:
=INDEX(A2:A5;VERGELIJKEN(329;C2:C5;0))
Dit zoekt welk product bij prijs 329 hoort en retourneert “Monitor”.
Wildcards gebruiken in VERGELIJKEN
Bij criteriumtype 0 ondersteunt VERGELIJKEN twee wildcards:
| Wildcard | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| * | Nul of meer willekeurige tekens | “Amster*” vindt “Amsterdam” |
| ? | Precies een willekeurig teken | “?msterdam” vindt “Amsterdam” |
Voorbeeld: Zoeken met wildcards
=VERGELIJKEN("*laptop*";A2:A20;0)
Dit vindt elke cel die “laptop” bevat, zoals “Gaming laptop” of “Laptop sleeve”.
Zoeken naar letterlijke * of ?
Als je wilt zoeken naar een letterlijke asterisk of vraagteken, gebruik dan een tilde (~) ervoor:
=VERGELIJKEN("Wat~?";A2:A10;0)
Dit zoekt naar de tekst “Wat?” inclusief het vraagteken.
VERGELIJKEN voor posities in grote datasets
VERGELIJKEN is bijzonder nuttig om de positie van specifieke waarden te vinden:
Positie van maximum vinden
=VERGELIJKEN(MAX(B2:B100);B2:B100;0)
Dit retourneert de rij waar de hoogste waarde staat.
Positie van minimum vinden
=VERGELIJKEN(MIN(B2:B100);B2:B100;0)
Laatste gevulde cel vinden
=VERGELIJKEN(9.99999999999999E+307;A:A;1)
Dit vindt de positie van de laatste cel met een getal in kolom A.
Veelgemaakte fouten
Fout 1: #N/B door geen exacte match
Probleem: Je krijgt #N/B als de zoekwaarde niet exact voorkomt in het bereik.
Oplossing: Controleer op:
– Typefouten in de zoekwaarde
– Extra spaties (gebruik TRIM)
– Verschillende getalnotaties
=VERGELIJKEN(TRIM(F2);A2:A50;0)
Fout 2: Verkeerd criteriumtype gebruiken
Probleem: Je gebruikt criteriumtype 1 of -1 zonder gesorteerde data, waardoor verkeerde resultaten ontstaan.
Oplossing: Gebruik altijd 0 voor exacte matches, tenzij je bewust met gesorteerde data werkt.
Fout 3: Meerdimensionaal bereik opgeven
Probleem: Je geeft een bereik op van meerdere rijen EN kolommen (bijv. A2:C10).
Oplossing: VERGELIJKEN werkt alleen met een enkele rij of kolom:
– Correct: A2:A10 of A2:J2
– Fout: A2:C10
Fout 4: Zoekwaarde als tekst ipv getal
Probleem: Je zoekt naar "100" (tekst) terwijl de cel het getal 100 bevat.
Oplossing: Zorg dat datatypes overeenkomen:
=VERGELIJKEN(WAARDE(F2);B2:B50;0)
Fout 5: Case-sensitivity verwachten
Probleem: Je verwacht dat VERGELIJKEN onderscheid maakt tussen hoofdletters en kleine letters.
Oplossing: VERGELIJKEN is hoofdletterongevoelig. Voor case-sensitive matching, gebruik een matrixformule:
=VERGELIJKEN(WAAR;EXACT(A2:A50;F2);0)
(Invoeren met Ctrl+Shift+Enter in oudere Excel-versies)
Geavanceerd: VERGELIJKEN met meerdere criteria
Voor opzoeken met meerdere voorwaarden combineer je VERGELIJKEN met arrays:
=INDEX(D2:D100;VERGELIJKEN(1;(A2:A100=G2)*(B2:B100=H2);0))
Invoeren:
– Windows (Excel 365/2021): Gewoon Enter
– Windows (oudere versies): Ctrl + Shift + Enter
– Mac: Command + Shift + Enter
Dit zoekt de rij waar kolom A gelijk is aan G2 EN kolom B gelijk is aan H2.
VERGELIJKEN vs X.ZOEKEN
Sinds Excel 365 is X.ZOEKEN (XLOOKUP) beschikbaar. Deze moderne functie kan in veel gevallen VERGELIJKEN vervangen:
| Kenmerk | VERGELIJKEN | X.ZOEKEN |
|---|---|---|
| Retourneert | Positie (getal) | Waarde |
| Richting | Horizontaal of verticaal | Beide, automatisch |
| Eenvoud | Vereist combinatie met INDEX | Standalone |
| Beschikbaarheid | Alle Excel-versies | Excel 365/2021+ |
Wanneer VERGELIJKEN gebruiken:
– Oudere Excel-versies
– Je hebt de positie zelf nodig (niet de waarde)
– Complexe scenario’s met meerdere matrices
FAQ
Wat doet VERGELIJKEN in Excel?
VERGELIJKEN zoekt een waarde in een rij of kolom en retourneert de positie waar die waarde staat. Het getal 1 betekent de eerste positie, 2 de tweede, enzovoort.
Wat is het verschil tussen VERGELIJKEN en VERT.ZOEKEN?
VERGELIJKEN retourneert alleen een positienummer, VERT.ZOEKEN retourneert een waarde uit een tabel. Combineer VERGELIJKEN met INDEX voor dezelfde functionaliteit als VERT.ZOEKEN, maar met meer flexibiliteit.
Hoe gebruik ik VERGELIJKEN met INDEX?
De formule =INDEX(resultaatbereik;VERGELIJKEN(zoekwaarde;zoekbereik;0)) werkt als volgt: VERGELIJKEN vindt de positie, INDEX haalt de waarde op die positie op uit een ander bereik.
Wat betekent criteriumtype 0, 1 en -1?
Criteriumtype 0 zoekt een exacte match. Type 1 vindt de grootste waarde kleiner of gelijk aan de zoekwaarde (vereist oplopend gesorteerde data). Type -1 vindt de kleinste waarde groter of gelijk (vereist aflopend gesorteerde data).
Waarom krijg ik #N/B bij VERGELIJKEN?
De #N/B-fout betekent dat de zoekwaarde niet gevonden is. Controleer op typefouten, extra spaties, of een verkeerd criteriumtype. Gebruik criteriumtype 0 voor exacte matches.
Kan VERGELIJKEN met wildcards werken?
Ja, bij criteriumtype 0 kun je * (nul of meer tekens) en ? (precies een teken) gebruiken. Bijvoorbeeld: =VERGELIJKEN("*laptop*";A2:A50;0) vindt elke cel die “laptop” bevat.
Hoe vind ik de positie van de hoogste waarde?
Combineer VERGELIJKEN met MAX: =VERGELIJKEN(MAX(B2:B100);B2:B100;0). Dit retourneert de rijnummer waar de maximumwaarde staat.
Wat is de Engelse naam voor VERGELIJKEN?
De Engelse naam is MATCH. In Nederlandse Excel-versies gebruik je VERGELIJKEN, maar de syntaxis en werking zijn identiek.
Gerelateerde Excel-functies
Wil je meer leren over opzoekfuncties in Excel? Bekijk deze handleidingen:
- INDEX in Excel – De perfecte partner voor VERGELIJKEN
- VERT.ZOEKEN in Excel – De klassieke opzoekfunctie
- X.ZOEKEN (XLOOKUP) – De moderne opvolger van VERT.ZOEKEN
- Excel formules overzicht – Alle belangrijke functies op een rij
Hulp nodig bij Excel?
Loop je vast met VERGELIJKEN, INDEX-MATCH of andere opzoekformules? Ik help je graag verder met het opzetten van de juiste formules voor jouw situatie.
Neem contact op:
– WhatsApp: Stuur een bericht
– E-mail: w.bouwmeester@bouwmeesterconsultancy.nl
– Telefoon: +31 6 28963636
Of bekijk de Excel specialist diensten voor professionele ondersteuning bij complexe Excel-vraagstukken.
