Selectievakje in Excel: checkbox toevoegen (2026)
Kort antwoord: Een selectievakje (checkbox) voeg je toe via Invoegen > Formulierbesturingselementen > Selectievakje, nadat je het tabblad Ontwikkelaars hebt ingeschakeld. Het vakje geeft TRUE of FALSE terug in een gekoppelde cel, wat je kunt gebruiken voor interactieve checklists en dashboards.
Laatst bijgewerkt: januari 2026
In het kort
- Een selectievakje is een interactief besturingselement dat je aan- en uitvinkt
- Je moet eerst het tabblad Ontwikkelaars activeren in Excel-opties
- Elk selectievakje kan gekoppeld worden aan een cel die TRUE of FALSE weergeeft
- Combineer selectievakjes met de ALS-functie voor dynamische berekeningen
- Ideaal voor to-do lijsten, checklists, dashboards en interactieve formulieren
Wat is een selectievakje in Excel?
Een selectievakje (in het Engels: checkbox of check box) is een formulierbesturingselement waarmee gebruikers een optie kunnen aan- of uitvinken. Wanneer je het vakje aanklikt, verschijnt er een vinkje. Klik je opnieuw, dan verdwijnt het vinkje weer.
Het bijzondere aan selectievakjes in Excel is dat je ze kunt koppelen aan een cel. Die cel toont dan TRUE (aangevinkt) of FALSE (niet aangevinkt). Deze waarden kun je vervolgens gebruiken in formules voor dynamische berekeningen en voorwaardelijke opmaak.
Wanneer gebruik je selectievakjes?
Selectievakjes zijn perfect voor:
- To-do lijsten: vink taken af die je hebt voltooid
- Checklists: controleer of alle punten zijn doorlopen
- Interactieve dashboards: laat gebruikers opties aan- en uitzetten
- Formulieren: verzamel ja/nee antwoorden van gebruikers
- Projectbeheer: track de voortgang van deeltaken
- Voorraadlijsten: markeer items die besteld moeten worden
Het grote voordeel van selectievakjes boven gewone tekst is de interactiviteit. Gebruikers hoeven niet te typen, ze klikken simpelweg om de status te wijzigen.
Ontwikkelaars-tabblad inschakelen
Voordat je selectievakjes kunt invoegen, moet je het tabblad Ontwikkelaars zichtbaar maken. Dit tabblad staat standaard uit in Excel, maar je schakelt het eenvoudig in.
Windows
- Ga naar Bestand > Opties
- Klik op Lint aanpassen in het linkermenu
- Vink in de rechterkolom bij “Hoofdtabbladen” het vakje Ontwikkelaars aan
- Klik op OK
Het tabblad Ontwikkelaars verschijnt nu in het lint, rechts van het tabblad Beeld.
Mac
- Ga naar Excel > Voorkeuren (of druk op
Cmd + ,) - Klik op Lint en werkbalk
- Selecteer in de rechterkolom het tabje Hoofdtabbladen
- Vink Ontwikkelaars aan
- Klik op Opslaan
Let op: in sommige oudere Mac-versies van Excel heet dit menu “Lintwerkbalk aanpassen”.
Selectievakje invoegen: stap voor stap
Nu je het tabblad Ontwikkelaars hebt ingeschakeld, kun je selectievakjes toevoegen.
Stap 1: Ga naar het Ontwikkelaars-tabblad
Klik op het tabblad Ontwikkelaars in het lint. Je ziet nu verschillende groepen waaronder “Besturingselementen”.
Stap 2: Kies Invoegen > Formulierbesturingselementen
- Klik op Invoegen in de groep Besturingselementen
- Er verschijnt een menu met twee rijen pictogrammen
- In de bovenste rij (Formulierbesturingselementen) klik je op het selectievakje-pictogram (een vierkantje met een vinkje)
Windows-tip: Het selectievakje staat linksboven in de Formulierbesturingselementen.
Mac-tip: De pictogrammen kunnen iets anders zijn gerangschikt; zoek naar het vierkante vakje met vinkje.
Stap 3: Teken het selectievakje
Je cursor verandert in een kruisje. Klik en sleep op het werkblad om het selectievakje te plaatsen. De grootte bepaal je door verder te slepen.
Na het loslaten verschijnt het selectievakje met standaardtekst “Selectievakje 1”.
Stap 4: Pas de tekst aan
- Klik op het selectievakje om het te selecteren (je ziet een rand met handvatten)
- Klik nogmaals op de tekst om deze te bewerken
- Typ je eigen tekst, bijvoorbeeld “Taak voltooid” of “Akkoord”
- Klik ergens buiten het vakje om de bewerking af te sluiten
Tip: Wil je geen tekst naast het vakje? Verwijder dan alle tekst en maak het vakje smaller zodat alleen het vierkantje zichtbaar is.
Selectievakje koppelen aan een cel
De echte kracht van selectievakjes zit in het koppelen aan een cel. Hierdoor kun je de status (aan/uit) gebruiken in formules.
Celkoppeling instellen
Windows:
1. Rechtsklik op het selectievakje
2. Kies Besturingselement opmaken (of Besturing opmaken)
3. Ga naar het tabblad Besturing
4. Bij “Celkoppeling” klik je in het invoerveld
5. Selecteer de cel waar je TRUE/FALSE wilt weergeven (bijvoorbeeld B2)
6. Klik op OK
Mac:
1. Houd Ctrl ingedrukt en klik op het selectievakje
2. Kies Besturingselement opmaken
3. Selecteer bij “Celkoppeling” de gewenste cel
4. Klik op OK
Wat gebeurt er na koppeling?
- Als je het vakje aanvinkt, verschijnt TRUE (of WAAR in Nederlandse Excel-versies) in de gekoppelde cel
- Als je het vakje uitvinkt, verschijnt FALSE (of ONWAAR)
Deze TRUE/FALSE waarden zijn logische waarden die je rechtstreeks kunt gebruiken in formules.
Praktisch voorbeeld
Stel je hebt een takenlijst in kolom A en selectievakjes in kolom B, gekoppeld aan kolom C:
| A | B | C |
|---|---|---|
| Rapport schrijven | [x] | TRUE |
| E-mails beantwoorden | [ ] | FALSE |
| Vergadering voorbereiden | [x] | TRUE |
De gekoppelde cellen in kolom C kun je verbergen als je alleen de selectievakjes wilt tonen. Zie ook kolommen verbergen in Excel.
Selectievakjes gebruiken met formules
De TRUE/FALSE waarden in gekoppelde cellen openen veel mogelijkheden voor dynamische berekeningen.
De ALS-functie met selectievakjes
De ALS-functie is ideaal om acties te koppelen aan de status van een selectievakje.
Voorbeeld: Toon “Voltooid” als het vakje is aangevinkt, anders “Open”:
=ALS(C2=WAAR;"Voltooid";"Open")
Of in de Engelse versie:
=IF(C2=TRUE,"Completed","Open")
Voorwaardelijk optellen
Tel alleen waarden als het bijbehorende selectievakje is aangevinkt:
=SOM.ALS(C2:C10;WAAR;D2:D10)
Dit telt alle bedragen in D2:D10 waarvoor het gekoppelde selectievakje in C2:C10 is aangevinkt. Lees meer over SOM.ALS in Excel.
Voortgang berekenen
Bereken het percentage voltooide taken:
=AANTAL.ALS(C2:C10;WAAR)/AANTALARG(C2:C10)*100
Dit geeft het percentage aangevinkte vakjes weer.
Doorhalen van tekst bij voltooid
Combineer selectievakjes met voorwaardelijke opmaak om voltooide taken door te halen:
- Selecteer de cellen met taakbeschrijvingen (A2:A10)
- Ga naar Start > Voorwaardelijke opmaak > Nieuwe regel
- Kies “Een formule gebruiken om te bepalen welke cellen worden opgemaakt”
- Voer in:
=$C2=WAAR - Klik op Opmaak en selecteer bij Lettertype de optie Doorhalen
- Klik tweemaal op OK
Nu wordt de tekst doorgehaald zodra je het selectievakje aanvinkt.
Selectievakjes opmaken en positioneren
Grootte aanpassen
- Klik op het selectievakje om het te selecteren
- Sleep de handvatten (kleine vierkantjes) aan de randen om de grootte te wijzigen
- Houd
Shiftingedrukt tijdens slepen om de verhoudingen te behouden
Uitlijnen met cellen
Voor een nette layout:
Windows:
1. Rechtsklik op het selectievakje
2. Kies Grootte en eigenschappen (of druk op Ctrl + 1)
3. Onder “Eigenschappen” kies je:
– “Verplaatsen en formaat wijzigen met cellen” voor volledige binding
– “Verplaatsen maar formaat niet wijzigen met cellen” voor alleen positionering
Mac:
1. Houd Ctrl ingedrukt en klik op het selectievakje
2. Kies Besturingselement opmaken
3. Pas de eigenschappen aan
Meerdere selectievakjes uitlijnen
- Selecteer alle selectievakjes door te klikken terwijl je
Ctrl(Windows) ofCmd(Mac) ingedrukt houdt - Ga naar Pagina-indeling > Uitlijnen
- Kies de gewenste uitlijning (links, midden, boven, gelijke verdeling, etc.)
Praktische toepassingen
Toepassing 1: Interactieve checklist
Maak een checklist waarbij voltooide items automatisch worden geteld:
| A | B | C | D |
|---|---|---|---|
| Taak | Status | Gekoppeld | |
| Inleiding schrijven | [x] | TRUE | |
| Data verzamelen | [x] | TRUE | |
| Grafieken maken | [ ] | FALSE | |
| Review aanvragen | [ ] | FALSE | |
| Voltooid: | =AANTAL.ALS(C2:C5;WAAR) | 2 | |
| Totaal: | =AANTALARG(C2:C5) | 4 |
Toepassing 2: Dashboard met optionele gegevens
Laat gebruikers kiezen welke datasets ze willen zien in een grafiek door selectievakjes:
- Maak selectievakjes voor elke dataset (Verkoop, Kosten, Winst)
- Koppel elk vakje aan een hulpcel
- Gebruik ALS-formules om gegevens te tonen of te verbergen
- De grafiek past zich automatisch aan op basis van de geselecteerde opties
Dit werkt uitstekend in combinatie met slicers en draaitabellen.
Toepassing 3: Bestelformulier
Maak een bestelformulier waarbij klanten producten aanvinken:
| Product | Selecteer | Prijs | Subtotaal |
|---|---|---|---|
| Product A | [x] | 25 | =ALS(C2=WAAR;D2;0) |
| Product B | [ ] | 50 | =ALS(C3=WAAR;D3;0) |
| Product C | [x] | 35 | =ALS(C4=WAAR;D4;0) |
| Totaal | =SOM(E2:E4) |
De totaalprijs wordt automatisch berekend op basis van de aangevinkte producten.
Veelgemaakte fouten
1. Ontwikkelaars-tabblad niet zichtbaar
Fout: Je kunt het selectievakje-pictogram niet vinden.
Oorzaak: Het tabblad Ontwikkelaars is niet ingeschakeld.
Oplossing: Ga naar Bestand > Opties > Lint aanpassen en vink Ontwikkelaars aan. Zie de stappen eerder in dit artikel.
2. Selectievakje reageert niet op klikken
Fout: Je klikt op het selectievakje maar er gebeurt niets, of je kunt het niet aan/uitvinken.
Oorzaak: Je bent in ontwerpmodus of het vakje is geselecteerd (bewerkmodus) in plaats van gebruiksmodus.
Oplossing: Klik ergens buiten het selectievakje om het te deselecteren. Daarna kun je het vakje aan- en uitvinken door erop te klikken. Zorg ook dat in het Ontwikkelaars-tabblad de knop “Ontwerpmodus” niet is ingedrukt.
3. Celkoppeling werkt niet
Fout: De gekoppelde cel toont niets of blijft leeg.
Oorzaak: De celkoppeling is niet correct ingesteld of verwijst naar een verwijderde cel.
Oplossing: Rechtsklik op het selectievakje, kies Besturingselement opmaken, en controleer of bij Celkoppeling de juiste cel staat. Voer eventueel de celverwijzing opnieuw in.
4. Verkeerd type besturingselement gebruikt
Fout: Het selectievakje ziet er anders uit of werkt niet zoals verwacht.
Oorzaak: Je hebt per ongeluk een ActiveX-besturingselement gekozen in plaats van een Formulierbesturingselement.
Oplossing: Verwijder het ActiveX-element en voeg een nieuw selectievakje toe vanuit de bovenste rij (Formulierbesturingselementen) in het Invoegen-menu. Formulierbesturingselementen zijn eenvoudiger en compatibeler.
5. Selectievakjes verdwijnen bij printen
Fout: De selectievakjes zijn niet zichtbaar in de afdruk.
Oorzaak: Objecten zijn ingesteld om niet af te drukken.
Oplossing: Rechtsklik op het selectievakje > Grootte en eigenschappen > vink “Object afdrukken” aan. Of verberg de selectievakjes en toon in plaats daarvan de TRUE/FALSE waarden in leesbare vorm via een ALS-formule.
FAQ
Wat is het verschil tussen Formulierbesturingselementen en ActiveX-besturingselementen?
Formulierbesturingselementen zijn eenvoudiger, compatibeler en werken op zowel Windows als Mac. ActiveX-besturingselementen bieden meer aanpassingsmogelijkheden (zoals kleuren en lettertypen) maar werken alleen op Windows en vereisen VBA-kennis voor geavanceerde functies. Voor de meeste toepassingen zijn Formulierbesturingselementen de beste keuze.
Kan ik meerdere selectievakjes tegelijk invoegen?
Niet rechtstreeks, maar je kunt een selectievakje kopieren. Selecteer het vakje, druk op Ctrl + C (Windows) of Cmd + C (Mac), selecteer de cellen waar je kopieën wilt, en druk op Ctrl + V of Cmd + V. Let op: je moet daarna wel elke kopie handmatig aan een andere cel koppelen.
Werken selectievakjes ook in Excel Online?
Beperkt. Je kunt bestaande selectievakjes in Excel Online gebruiken (aan/uitvinken), maar je kunt geen nieuwe toevoegen. Het tabblad Ontwikkelaars is niet beschikbaar in de webversie. Voor nieuwe selectievakjes heb je de desktopversie nodig.
Kan ik de standaardwaarde van een selectievakje instellen?
Ja. Rechtsklik op het selectievakje, kies Besturingselement opmaken, en selecteer bij “Waarde” de optie Ingeschakeld (aangevinkt), Uitgeschakeld (leeg) of Gemengd (voor onbepaalde status). Dit bepaalt de beginstatus van het vakje.
Hoe verwijder ik een selectievakje?
Klik op het selectievakje om het te selecteren (je ziet de rand met handvatten). Druk daarna op Delete of Backspace. Als klikken het vakje aan/uitvinkt in plaats van selecteert, houd dan Ctrl (Windows) of Cmd (Mac) ingedrukt terwijl je klikt.
Kan ik de kleur van een selectievakje aanpassen?
Formulierbesturingselementen hebben beperkte opmaakmogelijkheden; je kunt de kleur van het vakje zelf niet wijzigen. Als je aangepaste kleuren nodig hebt, gebruik dan ActiveX-besturingselementen (alleen Windows) of maak een workaround met voorwaardelijke opmaak en symbolen in cellen.
Hoe maak ik selectievakjes in een beveiligd werkblad bruikbaar?
Als je een werkblad beveiligt, worden selectievakjes standaard ook vergrendeld. Om ze bruikbaar te houden: rechtsklik op elk selectievakje, kies Besturingselement opmaken, ga naar het tabblad Beveiliging, en haal het vinkje weg bij “Vergrendeld”. Daarna kun je het werkblad beveiligen en blijven de vakjes klikbaar. Zie ook formules beschermen in Excel.
Kan ik een selectievakje groter maken dan standaard?
Ja, door de handvatten te slepen nadat je het vakje hebt geselecteerd. Het vierkantje zelf wordt niet groter, maar de klikbare zone wel. Voor een visueel groter vakje kun je de tekst groter maken of werken met symbolen in cellen gecombineerd met voorwaardelijke opmaak.
Gerelateerde functies en onderwerpen
Selectievakjes werken uitstekend samen met andere Excel-functies:
- ALS-functie: voer acties uit op basis van de status van selectievakjes
- SOM.ALS: tel alleen waarden met aangevinkte vakjes
- Voorwaardelijke opmaak: pas opmaak toe op basis van TRUE/FALSE
- Gegevensvalidatie: combineer met dropdown-lijsten voor formulieren
- Slicers: alternatieve visuele filters voor dashboards
- Draaitabellen: analyseer data met interactieve elementen
Hulp nodig? Hulp nodig met Excel?. Via WhatsApp of telefoon ben ik snel bereikbaar.
Hulp nodig?
Wil je interactieve checklists of dashboards bouwen met selectievakjes? Of werkt de koppeling met formules niet zoals verwacht?
- WhatsApp: Stuur een bericht
- E-mail: w.bouwmeester@bouwmeesterconsultancy.nl
- Telefoon: +31 6 28963636
Stuur je Excel-bestand mee en beschrijf kort wat je wilt bereiken. We reageren meestal binnen 24 uur.
