Power Query transformaties: data opschonen stap voor stap (2026)

Kort antwoord: Met Power Query transformaties schoon je ruwe data automatisch op in Excel. Via Gegevens > Gegevens ophalen open je de Power Query Editor, waar je kolommen splitst, verwijdert, hernoemt, datatypes wijzigt en filtert. Elke stap wordt opgeslagen en herhaalt zich automatisch bij nieuwe data.

In het kort

• Power Query is de ingebouwde ETL-tool in Excel voor data-opschoning en transformatie
• Alle stappen worden vastgelegd en automatisch herhaald wanneer je brondata verandert
• Belangrijkste transformaties: kolommen splitsen, verwijderen, hernoemen, datatypes wijzigen en filteren
• Werkt in Excel 2016, 2019, 2021, 2026 en Microsoft 365 (Windows en Mac)
• Combineert naadloos met Power Query basis voor complete data-workflows

Wat zijn Power Query transformaties?

Power Query transformaties zijn bewerkingen waarmee je ruwe data omzet naar een schoon, bruikbaar formaat. In plaats van handmatig data opschonen met formules of zoeken-en-vervangen, definieer je een reeks stappen die Power Query automatisch uitvoert.

Het grote voordeel: zodra je brondata verandert, hoef je alleen op “Vernieuwen” te klikken. Power Query voert alle transformaties opnieuw uit. Dit scheelt enorm veel tijd bij terugkerende taken zoals:

• Maandelijkse verkooprapporten verwerken
• CSV-bestanden uit externe systemen importeren
• Data uit meerdere bronnen samenvoegen
• Duplicaten verwijderen uit grote datasets
• Inconsistente data standaardiseren

Power Query Editor openen

Windows:
1. Ga naar Gegevens > Gegevens ophalen > Uit andere bronnen > Lege query
2. Of selecteer bestaande data en klik op Gegevens > Uit tabel/bereik
3. De Power Query Editor opent in een nieuw venster

Mac:
1. Ga naar Gegevens > Gegevens ophalen (Power Query)
2. Kies je gegevensbron
3. De query-editor opent

Sneltoets (Windows): Alt + A + P + N opent een nieuwe query

Transformatie 1: Kolommen verwijderen

De eerste stap bij data opschonen is vaak het verwijderen van overbodige kolommen. Power Query biedt twee methoden.

Methode A: Specifieke kolommen verwijderen

1. Selecteer de kolom(men) die je wilt verwijderen (Ctrl+klik voor meerdere)
2. Rechtsklik > Kolommen verwijderen
3. Of via het lint: Startpagina > Kolommen verwijderen > Kolommen verwijderen

Methode B: Andere kolommen verwijderen (aanbevolen)

Deze methode is robuuster: je selecteert welke kolommen je wilt behouden.

1. Selecteer de kolommen die je wilt behouden
2. Rechtsklik > Andere kolommen verwijderen
3. Of via het lint: Startpagina > Kolommen verwijderen > Andere kolommen verwijderen

Waarom “Andere kolommen verwijderen” beter is:

Als later een nieuwe kolom aan je brondata wordt toegevoegd, wordt deze automatisch verwijderd. Bij “Kolommen verwijderen” zou een nieuwe kolom juist blijven staan. Dit voorkomt onverwachte data in je eindresultaat.

Voorbeeld

Je importeert een CSV met 20 kolommen, maar hebt alleen Klantnummer, Naam, E-mail en Omzet nodig:

1. Klik op kolom Klantnummer
2. Ctrl+klik op Naam, E-mail en Omzet
3. Rechtsklik > Andere kolommen verwijderen

Resultaat: alleen de vier geselecteerde kolommen blijven over.

Transformatie 2: Kolommen hernoemen

Duidelijke kolomnamen maken je data begrijpelijker en formules leesbaarder.

Stap-voor-stap

Windows en Mac:
1. Dubbelklik op de kolomkop
2. Typ de nieuwe naam
3. Druk op Enter

Alternatieve methode:
1. Rechtsklik op de kolomkop
2. Kies Naam wijzigen
3. Typ de nieuwe naam

Meerdere kolommen hernoemen

Voor veel kolommen is handmatig hernoemen tijdrovend. Gebruik dan de M-code aanpak:

1. Ga naar Weergave > Geavanceerde editor
2. Voeg een Table.RenameColumns stap toe:

= Table.RenameColumns(VorigeStap, {
    {"OudeNaam1", "NieuweNaam1"},
    {"OudeNaam2", "NieuweNaam2"},
    {"OudeNaam3", "NieuweNaam3"}
})

Best practices voor kolomnamen

• Gebruik geen spaties (vervang door underscores of CamelCase)
• Vermijd speciale tekens zoals #, @, %
• Maak namen beschrijvend: “Omzet_EUR” is beter dan “Kolom5”
• Wees consistent: of alles in het Nederlands, of alles in het Engels

Transformatie 3: Datatypes wijzigen

Correcte datatypes zijn essentieel voor berekeningen en filtering. Power Query detecteert types automatisch, maar maakt soms fouten.

Veelvoorkomende datatypes

Type	Gebruik	Voorbeeld
Tekst	Namen, codes, postcodes	“Amsterdam”, “1234AB”
Geheel getal	Aantallen, ID’s	42, 1001
Decimaal getal	Bedragen, percentages	19.95, 0.21
Datum	Datums zonder tijd	15-01-2026
Datum/tijd	Datums met tijdstip	15-01-2026 14:30:00
Waar/Onwaar	Booleans	TRUE, FALSE

Datatype wijzigen

Windows en Mac:
1. Klik op het type-icoon links van de kolomnaam (ABC, 123, kalender, etc.)
2. Selecteer het juiste type uit de lijst
3. Of rechtsklik op de kolomkop > Type wijzigen > kies type

Meerdere kolommen tegelijk

1. Selecteer alle kolommen waarvan je het type wilt wijzigen (Ctrl+klik)
2. Rechtsklik > Type wijzigen > selecteer het gewenste type

Automatische typedetectie uitschakelen

Power Query voegt automatisch een stap “Gewijzigd type” toe bij het laden van data. Dit kan problemen veroorzaken als je brondata varieert. Zo schakel je dit uit:

1. Ga naar Bestand > Opties en instellingen > Queryopties
2. Klik op Gegevens laden (onder Globaal)
3. Verwijder het vinkje bij “Automatisch kolomtypen en kopteksten detecteren”

Transformatie 4: Kolommen splitsen

Het splitsen van kolommen is essentieel wanneer meerdere waarden in een cel staan. Dit komt veel voor bij geimporteerde CSV-data of slecht gestructureerde bronnen.

Splitsen op scheidingsteken

Wanneer gebruiken: Data is gescheiden door een specifiek teken (komma, puntkomma, spatie, etc.)

Stap-voor-stap (Windows en Mac):
1. Selecteer de kolom die je wilt splitsen
2. Ga naar Startpagina > Kolom splitsen > Op scheidingsteken
3. Kies of typ het scheidingsteken
4. Selecteer waar te splitsen:
– Meest links scheidingsteken: split op eerste voorkomen
– Meest rechts scheidingsteken: split op laatste voorkomen
– Elk scheidingsteken: maak een kolom per deel
5. Klik OK

Voorbeeld: Voor- en achternaam splitsen

Originele kolom “Volledige naam”: Jan de Vries

1. Selecteer kolom “Volledige naam”
2. Kolom splitsen > Op scheidingsteken
3. Selecteer Spatie
4. Kies Meest links scheidingsteken (zodat “de Vries” bij elkaar blijft)
5. Resultaat: “Jan” en “de Vries” in aparte kolommen

Splitsen op aantal tekens

Wanneer gebruiken: Data heeft een vaste structuur zonder scheidingstekens, zoals productcodes of postcodes.

Stap-voor-stap:
1. Selecteer de kolom
2. Startpagina > Kolom splitsen > Op aantal tekens
3. Kies het aantal tekens
4. Selecteer splitsmodus:
– Eenmaal, zo ver mogelijk naar links: een split na X tekens
– Eenmaal, zo ver mogelijk naar rechts: een split, X tekens van rechts
– Herhaaldelijk: meerdere kolommen van X tekens
5. Klik OK

Voorbeeld: Postcode splitsen

Originele waarde: “1234AB”

1. Selecteer de kolom
2. Kolom splitsen > Op aantal tekens
3. Aantal tekens: 4
4. Eenmaal, zo ver mogelijk naar links
5. Resultaat: “1234” en “AB” in aparte kolommen

Splitsen op positiewissel

Wanneer gebruiken: Je wilt splitsen waar het type teken verandert (van cijfer naar letter, van hoofdletter naar kleine letter, etc.)

1. Selecteer de kolom
2. Startpagina > Kolom splitsen > Op posities > Op overgang van kleine letter naar hoofdletter (of andere opties)

Dit werkt goed voor CamelCase teksten zoals “KlantnummerAmsterdam” naar “Klantnummer” en “Amsterdam”.

Transformatie 5: Filteren

Met filteren verwijder je rijen die je niet nodig hebt. Power Query biedt uitgebreide filteropties.

Basisfilters

1. Klik op het filterpijltje in de kolomkop
2. Selecteer welke waarden je wilt behouden
3. Of kies tekstfilters/getalfilters voor geavanceerdere criteria

Tekstfilters

Beschikbare opties na klikken op het filterpijltje > Tekstfilters:

• Is gelijk aan: exacte match
• Begint met: tekst die start met bepaalde tekens
• Eindigt op: tekst die eindigt met bepaalde tekens
• Bevat: tekst die een substring bevat
• Bevat niet: exclusie van bepaalde tekst

Voorbeeld: Filter alleen klanten uit Amsterdam:
1. Klik op filterpijl in kolom “Stad”
2. Tekstfilters > Is gelijk aan > “Amsterdam”

Getalfilters

Voor numerieke kolommen:

• Is gelijk aan / Is niet gelijk aan
• Groter dan / Groter dan of gelijk aan
• Kleiner dan / Kleiner dan of gelijk aan
• Tussen: waarden binnen een bereik

Voorbeeld: Filter orders boven 1000 euro:
1. Klik op filterpijl in kolom “Omzet”
2. Getalfilters > Groter dan > 1000

Datumfilters

Voor datumkolommen krijg je speciale opties:

• Is in de vorige / Is in de huidige / Is in de volgende (dag, week, maand, kwartaal, jaar)
• Is eerder dan / Is later dan
• Tussen

Voorbeeld: Filter orders van dit jaar:
1. Klik op filterpijl in kolom “Orderdatum”
2. Datumfilters > Is in het huidige > Jaar

Rijen verwijderen

Naast filteren kun je ook specifieke rijen verwijderen:

1. Startpagina > Rijen verwijderen
2. Kies:
3. Bovenste rijen verwijderen: verwijder eerste X rijen (bijv. lege koprijen)
4. Onderste rijen verwijderen: verwijder laatste X rijen
5. Alternatieve rijen verwijderen: elke Xde rij verwijderen
6. Duplicaten verwijderen: houd alleen unieke rijen
7. Lege rijen verwijderen: verwijder rijen zonder data
8. Fouten verwijderen: verwijder rijen met foutwaarden

Transformatie 6: Waarden vervangen

Soms moet je specifieke waarden in je data wijzigen.

Waarden vervangen

1. Selecteer de kolom
2. Startpagina > Waarden vervangen
3. Vul in:
4. Te zoeken waarde: de huidige waarde
5. Vervangen door: de nieuwe waarde
6. Klik OK

Geavanceerde opties:
– Gehele celinhoud moet overeenkomen: alleen exacte matches vervangen
– Gebruik speciale tekens: gebruik jokers voor patroonmatching

Null-waarden vervangen

Lege cellen (null) vervang je zo:

1. Selecteer de kolom
2. Transformeren > Waarden vervangen
3. Laat “Te zoeken waarde” leeg (of typ “null”)
4. Vul de vervangende waarde in (bijv. “Onbekend” of 0)

Tekst transformaties

Via Transformeren > Opmaak kun je tekst aanpassen:

• Kleine letters: alle tekst naar lowercase
• Hoofdletters: alle tekst naar UPPERCASE
• Elk woord met hoofdletter: Elk Woord Begint Met Hoofdletter
• Bijsnijden: verwijdert spaties aan begin en eind
• Opschonen: verwijdert niet-afdrukbare tekens

Voorbeeld: Data standaardiseren

Je hebt een kolom “Stad” met inconsistente invoer: “amsterdam”, “AMSTERDAM”, “Amsterdam”, ” Amsterdam “:

1. Selecteer kolom “Stad”
2. Transformeren > Opmaak > Bijsnijden (verwijdert spaties)
3. Transformeren > Opmaak > Elk woord met hoofdletter

Resultaat: alle waarden worden “Amsterdam”.

Transformatie 7: Kolommen toevoegen

Naast bestaande kolommen wijzigen, kun je ook nieuwe kolommen maken op basis van berekeningen.

Aangepaste kolom

1. Ga naar Kolom toevoegen > Aangepaste kolom
2. Geef de nieuwe kolom een naam
3. Schrijf een M-formule

Voorbeelden:

Omzet met BTW berekenen:

= [Omzet] * 1.21

Voor- en achternaam combineren:

= [Voornaam] & " " & [Achternaam]

Kolom op basis van voorbeelden

Als je de M-taal niet kent, kun je Power Query leren van voorbeelden:

1. Ga naar Kolom toevoegen > Kolom uit voorbeelden
2. Typ in de eerste cel het gewenste resultaat
3. Power Query analyseert het patroon
4. Controleer de andere cellen en corrigeer indien nodig
5. Klik OK

Dit werkt uitstekend voor:
– Gegevens uit tekst halen (bijv. domeinnaam uit e-mailadres)
– Datumnotaties aanpassen
– Tekst combineren met patronen

Complete workflow: ruwe data opschonen

Hier is een compleet voorbeeld van data opschonen met Power Query.

Uitgangssituatie

Je ontvangt maandelijks een CSV-export met verkoopdata:

ID;Klant;Regio;Product;Prijs;Aantal;Datum
001;jan jansen;noord;Widget A;€ 25,00;5;15-01-2026
002;MARIE DE VRIES;zuid;Widget B;€ 30,00;;16-01-2026
003;Pieter;west;Widget A;€ 25,00;3;

Problemen:
– Klantnamen inconsistent (hoofdletters)
– Prijzen als tekst met valutasymbool
– Lege waarden
– Datumkolom niet altijd gevuld

Stap 1: Data laden

1. Gegevens > Gegevens ophalen > Uit bestand > Uit tekst/CSV
2. Selecteer het bestand
3. Controleer scheidingsteken (puntkomma) en klik Gegevens transformeren

Stap 2: Kolomnamen hernoemen

1. Hernoem “ID” naar “OrderID”
2. Hernoem “Klant” naar “Klantnaam”

Stap 3: Tekst standaardiseren

1. Selecteer kolom “Klantnaam”
2. Transformeren > Opmaak > Elk woord met hoofdletter

Stap 4: Prijskolom opschonen

1. Selecteer kolom “Prijs”
2. Transformeren > Waarden vervangen: vervang “€ ” door “” (niets)
3. Transformeren > Waarden vervangen: vervang “,” door “.” (voor decimaal)
4. Wijzig datatype naar Decimaal getal

Stap 5: Lege waarden afhandelen

1. Selecteer kolom “Aantal”
2. Transformeren > Waarden vervangen: vervang null door “1” (standaardwaarde)
3. Wijzig datatype naar Geheel getal

Stap 6: Rijen met ontbrekende datum filteren

1. Klik op filterpijl in kolom “Datum”
2. Verwijder vinkje bij “(leeg)” of “(null)”

Stap 7: Laden naar Excel

1. Klik op Startpagina > Sluiten en laden
2. De opgeschoonde data verschijnt in een nieuwe tabel in Excel

Volgende keer: vernieuwen

Als je een nieuwe CSV ontvangt:
1. Vervang het bronbestand (zelfde naam, zelfde locatie)
2. Klik op Gegevens > Alles vernieuwen
3. Power Query voert alle transformaties opnieuw uit

Veelgemaakte fouten

1. Verkeerde kolomvolgorde bij splitsen

Probleem: Na het splitsen van een kolom kloppen de gegevens niet meer door inconsistente brondata.

Voorbeeld: Kolom “Naam” bevat soms “Voornaam Achternaam” en soms “Achternaam, Voornaam”.

Oplossing: Standaardiseer eerst de brondata of gebruik voorwaardelijke logica in een aangepaste kolom. Filter eventueel afwijkende rijen apart.

2. Gewijzigd bronbestand breekt query

Probleem: Na een update van de brondata werkt de query niet meer.

Oorzaak: Kolomnamen in de bron zijn gewijzigd of verwijderd.

Oplossing: Gebruik “Andere kolommen verwijderen” in plaats van “Kolommen verwijderen”. Hernoem kolommen direct na het laden zodat je query onafhankelijk wordt van de bronnamen.

3. Decimaalteken verkeerd geinterpreteerd

Probleem: Getallen zoals “1.234,56” worden niet correct gelezen.

Oorzaak: Power Query gebruikt standaard de systeeminstellingen voor decimaal- en scheidingstekens.

Oplossing: Pas de landinstellingen aan in Queryopties of gebruik “Waarden vervangen” om eerst het formaat te corrigeren.

4. Typewijziging verwijdert data

Probleem: Na het wijzigen van een datatype verschijnen foutwaarden.

Oorzaak: De brondata bevat waarden die niet naar het nieuwe type kunnen worden geconverteerd.

Oplossing: Schoon de data eerst op met “Waarden vervangen” of filters voordat je het type wijzigt. Gebruik eventueel de optie “Fouten verwijderen” om problematische rijen te isoleren.

5. Query wordt traag bij grote bestanden

Probleem: Het laden en transformeren duurt erg lang.

Oplossing:
– Filter zo vroeg mogelijk in je query om het aantal rijen te reduceren
– Verwijder overbodige kolommen direct na het laden
– Schakel “Achtergrondgegevens laden” uit in Queryopties als dit conflicten veroorzaakt

Handige tips

1. Bekijk toegepaste stappen: Rechterkant van de Power Query Editor toont alle stappen. Klik op een stap om het tussenresultaat te zien.
2. Stappen hernoemen: Rechtsklik op een stap > Naam wijzigen. Dit maakt je query leesbaar voor collega’s.
3. Stappen verwijderen: Klik op het X naast een stap om deze te verwijderen. Let op: latere stappen kunnen hiervan afhangen.
4. Stappen herschikken: Sleep stappen omhoog of omlaag in de stappenlijst (met voorzichtigheid).
5. Profiling activeren: Via Weergave > Kolomprofiel krijg je statistieken over je data (aantal unieke waarden, lege waarden, etc.).

FAQ

Wat is Power Query?

Power Query is de ingebouwde ETL-tool (Extract, Transform, Load) in Excel. Je kunt er data mee importeren uit diverse bronnen, transformeren via een visuele interface en laden naar Excel-werkbladen. Alle stappen worden opgeslagen en zijn herhaalbaar bij nieuwe data.

Hoe open ik Power Query in Excel?

Ga naar Gegevens > Gegevens ophalen en kies je gegevensbron. Om bestaande data te bewerken, selecteer je tabel en klik je op Gegevens > Uit tabel/bereik. De Power Query Editor opent in een apart venster.

Wat is het verschil tussen Power Query en Tekst naar kolommen?

Tekst naar kolommen is een eenmalige actie die direct op je data werkt. Power Query slaat alle stappen op en herhaalt ze automatisch bij vernieuwen. Voor terugkerende taken is Power Query efficienter; voor een snelle eenmalige split volstaat Tekst naar kolommen.

Kan ik Power Query combineren met formules?

Ja, het resultaat van Power Query wordt geladen als een Excel-tabel waarop je normale formules kunt toepassen. Je kunt ook binnen Power Query aangepaste kolommen maken met M-formules voor berekeningen voordat de data in Excel komt.

Werkt Power Query op Mac?

Ja, sinds Excel 2019 voor Mac is Power Query beschikbaar. De functionaliteit is iets beperkter dan op Windows, maar de belangrijkste transformaties werken identiek.

Hoe verwijder ik duplicaten in Power Query?

Selecteer de kolom(men) waarop je duplicaten wilt controleren, ga naar Startpagina > Rijen verwijderen > Duplicaten verwijderen. Power Query behoudt de eerste rij van elke unieke combinatie. Zie ook duplicaten verwijderen in Excel voor alternatieven.

Kan ik meerdere bestanden tegelijk laden?

Ja, via Gegevens ophalen > Uit map kun je alle bestanden in een map laden. Power Query combineert ze automatisch tot een tabel. Dit is ideaal voor maandelijkse rapporten die in aparte bestanden staan.

Hoe sla ik een Power Query op als sjabloon?

Je kunt de M-code kopieren via Weergave > Geavanceerde editor en opslaan in een tekstbestand. In een nieuw bestand maak je een lege query en plak je de code. Pas het bronpad aan naar je nieuwe bestand.

Samenvatting

Power Query transformaties bieden een krachtige manier om ruwe data op te schonen in Excel:

• Kolommen verwijderen/behouden: houd alleen relevante data
• Hernoemen: maak kolommen begrijpelijk
• Datatypes wijzigen: zorg voor correcte getallen en datums
• Splitsen: verdeel gecombineerde waarden over kolommen
• Filteren: verwijder irrelevante rijen
• Vervangen: corrigeer en standaardiseer waarden
• Kolommen toevoegen: maak berekeningen

Het belangrijkste voordeel is herhaalbaarheid: definieer je stappen een keer en Power Query past ze automatisch toe op nieuwe data.

Hulp nodig met Power Query?

Loop je vast met complexe transformaties of wil je een geautomatiseerde data-workflow opzetten? Ik help je graag!

Neem contact op:
– WhatsApp: Stuur een bericht
– E-mail: w.bouwmeester@bouwmeesterconsultancy.nl
– Telefoon: +31 6 28963636

Stuur je Excel-bestand en een beschrijving van je data-uitdaging mee. We reageren meestal binnen 24 uur.

Gerelateerde artikelen

• Power Query in Excel: data importeren en transformeren
• Tekst naar kolommen: data splitsen in Excel
• Duplicaten verwijderen in Excel: complete handleiding
• Excel formules: compleet overzicht

Bekijk ook: Direct Excel hulp | Excel macro hulp | Persoonlijke prijsindicatie | Dashboard laten maken