Excel sjabloon maken en opslaan (2026)

Kort antwoord: Een Excel-sjabloon maak je door je werkmap op te slaan als .xltx-bestand via Bestand > Opslaan als > Excel-sjabloon. Hiermee creëer je een herbruikbaar startdocument dat je oorspronkelijke opmaak en formules behoudt bij elke nieuw gemaakte werkmap.

In het kort

• Een sjabloon (.xltx) is een startbestand dat je kunt hergebruiken zonder het origineel te overschrijven
• Opslaan als sjabloon doe je via Bestand > Opslaan als en kies bestandstype “Excel-sjabloon”
• Sjablonen worden standaard opgeslagen in de map C:\Users\[Gebruikersnaam]\Documents\Aangepaste Office-sjablonen
• Bij het openen van een sjabloon maakt Excel automatisch een nieuwe werkmap aan
• Combineer sjablonen met gegevensvalidatie en voorwaardelijke opmaak voor krachtige startdocumenten

Wat is een Excel-sjabloon?

Een Excel-sjabloon (template in het Engels) is een vooraf ontworpen werkmap die dient als startpunt voor nieuwe documenten. In tegenstelling tot een gewoon Excel-bestand (.xlsx) wordt een sjabloon niet direct bewerkt. Wanneer je een sjabloon opent, maakt Excel automatisch een kopie. Zo blijft je originele sjabloon altijd intact.

Sjablonen zijn ideaal voor:

• Terugkerende rapportages: maandelijkse verkooprapporten, weekstaten, kwartaalcijfers
• Facturen en offertes: dezelfde opmaak met formules voor btw-berekening
• Planningen en roosters: weekplanningen, urenregistraties, projectplanningen
• Budgetten: jaarbudgetten met vaste categorieën en formules
• Checklists: kwaliteitscontroles, inventarislijsten, to-do lijsten

Het grote voordeel van sjablonen is tijdwinst. Je hoeft niet elke keer opnieuw kolommen in te delen, formules te schrijven of opmaak toe te passen. Bovendien waarborg je consistentie: alle documenten hebben dezelfde structuur en uitstraling.

Een Excel-sjabloon maken: stap voor stap

Stap 1: Ontwerp je werkmap

Begin met een lege werkmap of gebruik een bestaand bestand als basis. Bouw de structuur op die je wilt hergebruiken:

Windows & Mac:

1. Open Excel en maak een nieuwe werkmap (Ctrl+N op Windows, Cmd+N op Mac)
2. Voeg kolomkoppen toe (bijv. Datum, Omschrijving, Bedrag, Categorie)
3. Pas de gewenste opmaak toe:
4. Lettertype en -grootte
5. Kolombreedtes
6. Celkleuren en randen
7. Voeg formules toe voor automatische berekeningen
8. Stel gegevensvalidatie in voor invoervelden (dropdown-lijsten, datumbeperkingen)
9. Pas voorwaardelijke opmaak toe voor visuele feedback

Tip: Laat de cellen waar later data wordt ingevoerd leeg. Alleen de structuur, opmaak en formules horen in het sjabloon.

Stap 2: Opslaan als sjabloon

Nu je werkmap klaar is, sla je deze op als sjabloon:

Windows:

1. Klik op Bestand > Opslaan als
2. Kies een locatie of klik op Bladeren
3. Voer een bestandsnaam in (bijv. “Factuursjabloon” of “Weekrapport”)
4. Klik op het dropdown-menu bij Opslaan als type
5. Selecteer Excel-sjabloon (*.xltx)
6. Excel wijzigt automatisch de opslaglocatie naar de sjablonenmap
7. Klik op Opslaan

Mac:

1. Klik op Bestand > Opslaan als sjabloon (of Bestand > Opslaan als)
2. Voer een bestandsnaam in
3. Kies bij Bestandsindeling: Excel-sjabloon (.xltx)
4. Selecteer de gewenste opslaglocatie
5. Klik op Opslaan

Bestandstypen voor sjablonen

Excel kent verschillende sjabloonformaten:

Extensie	Beschrijving	Gebruik
.xltx	Excel-sjabloon	Standaard sjabloon zonder macro’s
.xltm	Excel-sjabloon met macro’s	Sjabloon met VBA-code
.xlt	Excel 97-2003 sjabloon	Compatibiliteit met oudere versies

Gebruik .xltx als je sjabloon geen macro’s bevat. Dit is de veiligste optie en werkt in alle moderne Excel-versies. Kies .xltm alleen als je sjabloon VBA-macro’s bevat die je wilt behouden.

Waar worden sjablonen opgeslagen?

Excel slaat sjablonen standaard op in een speciale map. Dit is belangrijk om te weten, want sjablonen in deze map verschijnen automatisch in Excel.

Standaard sjablonenmap

Windows:

C:\Users\[Gebruikersnaam]\Documents\Aangepaste Office-sjablonen

Mac:

/Users/[Gebruikersnaam]/Library/Group Containers/UBF8T346G9.Office/User Content/Templates

Een aangepaste sjablonenmap instellen

Wil je sjablonen op een andere locatie bewaren, bijvoorbeeld op een netwerkschijf voor teamgebruik?

Windows:

1. Ga naar Bestand > Opties
2. Klik op Opslaan in het linkermenu
3. Bij “Standaardlocatie voor persoonlijke sjablonen” vul je het nieuwe pad in
4. Klik op OK

Mac:

1. Ga naar Excel > Voorkeuren
2. Klik op Bestandslocaties
3. Selecteer “Gebruikerssjablonen” en klik op Wijzigen
4. Navigeer naar de gewenste map en bevestig

Let op: Sjablonen die je in de standaardmap opslaat, verschijnen automatisch onder “Persoonlijk” wanneer je een nieuw bestand maakt. Sjablonen op andere locaties moet je handmatig openen.

Een sjabloon gebruiken

Nu je een sjabloon hebt gemaakt, kun je deze gebruiken om nieuwe werkmappen aan te maken.

Methode 1: Via het startscherm

Windows & Mac:

1. Open Excel (of klik op Bestand > Nieuw)
2. Klik op Persoonlijk (naast “Aanbevolen” of “Office-sjablonen”)
3. Klik op je sjabloon
4. Excel opent een nieuwe werkmap gebaseerd op het sjabloon

De nieuwe werkmap heeft een naam als “Factuursjabloon1” – het is een kopie, geen bewerking van het sjabloon zelf.

Methode 2: Dubbelklikken op het .xltx-bestand

1. Navigeer naar de map waar je sjabloon staat
2. Dubbelklik op het .xltx-bestand
3. Excel opent automatisch een nieuwe werkmap gebaseerd op het sjabloon

Belangrijk: Als je het sjabloon zelf wilt bewerken (niet een nieuwe kopie maken), klik dan met rechts op het bestand en kies “Openen” in plaats van dubbelklikken.

Methode 3: Sjabloon vastmaken aan taakbalk (Windows)

Voor sjablonen die je vaak gebruikt:

1. Rechtsklik op het .xltx-bestand
2. Kies “Meer opties weergeven” > “Vastmaken aan Snelle toegang” (of sleep naar taakbalk)

Ingebouwde Excel-sjablonen

Naast je eigen sjablonen biedt Excel honderden kant-en-klare sjablonen. Deze vind je via:

Windows & Mac:

1. Klik op Bestand > Nieuw
2. Bekijk de categorieën: Facturen, Budgetten, Agenda’s, Lijsten, Planners
3. Gebruik de zoekbalk om specifieke sjablonen te vinden (bijv. “invoice”, “budget”, “calendar”)
4. Klik op een sjabloon voor een preview
5. Klik op Maken om het sjabloon te gebruiken

Deze sjablonen zijn een goed startpunt, maar vaak wil je ze aanpassen aan je eigen wensen. Download het sjabloon, pas het aan, en sla het op als je eigen sjabloon (.xltx).

Best practices voor sjabloonontwerp

Een goed sjabloon is meer dan alleen opmaak. Volg deze richtlijnen voor professionele sjablonen:

1. Gebruik benoemde bereiken

In plaats van verwijzingen als $B$5 gebruik je bereiken met namen. Dit maakt formules leesbaarder:

• =BTW_percentage in plaats van =$B$5
• =SOM(Omzet) in plaats van =SOM($C$10:$C$100)

2. Voeg instructies toe

Maak het sjabloon gebruiksvriendelijk:

• Voeg een apart werkblad toe met instructies
• Gebruik opmerkingen in cellen om invoervelden uit te leggen
• Markeer invoercellen met een afwijkende kleur (bijv. lichtgeel)

3. Bescherm wat niet veranderd mag worden

Voorkom dat gebruikers per ongeluk formules overschrijven:

1. Selecteer de cellen waar wél ingevoerd mag worden
2. Rechtsklik > Celeigenschappen > tabblad Bescherming > vinkje “Vergrendeld” uit
3. Ga naar Controleren > Blad beveiligen
4. Alleen de ontgrendelde cellen zijn nu bewerkbaar

Zie ook formules beschermen in Excel voor meer details.

4. Gebruik Excel-tabellen

Converteer gegevensbereiken naar Excel-tabellen (Ctrl+T):

• Formules worden automatisch uitgebreid naar nieuwe rijen
• Opmaak blijft consistent
• Sorteren en filteren is direct beschikbaar

5. Voeg dropdown-lijsten toe

Voor velden met vaste opties (zoals categorie, status, of afdeling) gebruik je gegevensvalidatie met een lijst. Dit voorkomt typefouten en zorgt voor consistente data.

Veelgemaakte fouten

1. Sjabloon opslaan als .xlsx in plaats van .xltx

Probleem: Je hebt een prachtig sjabloon gemaakt, maar per ongeluk opgeslagen als gewoon Excel-bestand. Bij dubbelklikken bewerk je nu het origineel in plaats van een kopie.

Oplossing: Open het bestand, ga naar Opslaan als, en kies deze keer wel “Excel-sjabloon (*.xltx)” als bestandstype.

2. Sjabloon buiten de standaardmap opslaan

Probleem: Je sjabloon verschijnt niet onder “Persoonlijk” in het Nieuw-venster.

Oplossing: Verplaats het .xltx-bestand naar de standaard sjablonenmap, of pas de standaardlocatie aan in Excel-opties (zie eerder in dit artikel).

3. Data laten staan in het sjabloon

Probleem: Je sjabloon bevat nog voorbeelddata die je elke keer moet verwijderen.

Oplossing: Verwijder alle invoerdata uit het sjabloon voordat je opslaat. Laat alleen kolomkoppen, formules en opmaak staan. Als je voorbeelden nodig hebt voor demonstratie, zet deze dan op een apart werkblad dat je kunt verbergen of verwijderen.

4. Formules met absolute verwijzingen vergeten

Probleem: Je formules werken niet goed wanneer je rijen kopieert of toevoegt.

Oplossing: Gebruik absolute celverwijzingen (met $-tekens) voor vaste waarden zoals btw-percentages of wisselkoersen. Relatieve verwijzingen gebruik je voor berekeningen die meebewegen met de data.

5. Sjabloon niet testen voor gebruik

Probleem: Na het uitrollen van het sjabloon blijken er fouten in te zitten.

Oplossing: Test je sjabloon grondig voordat je het deelt:
– Voer testdata in en controleer alle formules
– Probeer ongeldige invoer om te zien of validatie werkt
– Test op verschillende Excel-versies indien nodig

FAQ

Wat is het verschil tussen een sjabloon en een gewoon Excel-bestand?

Een sjabloon (.xltx) is ontworpen om als basis te dienen voor nieuwe bestanden. Wanneer je een sjabloon opent, maakt Excel automatisch een kopie. Een gewoon bestand (.xlsx) wordt direct bewerkt. Sjablonen zijn ideaal voor documenten die je regelmatig in dezelfde opzet nodig hebt, zoals facturen, rapporten of planningen.

Kan ik een sjabloon delen met collega’s?

Ja, je kunt een .xltx-bestand delen via e-mail, OneDrive, SharePoint of een netwerkschijf. Collega’s kunnen het bestand opslaan in hun eigen sjablonenmap of direct dubbelklikken om een nieuwe werkmap te maken. Voor teambrede sjablonen kun je een gedeelde netwerkmap instellen als sjablonenlocatie.

Hoe bewerk ik een bestaand sjabloon?

Rechtsklik op het .xltx-bestand en kies “Openen” (niet dubbelklikken). Hiermee open je het sjabloon zelf in plaats van een kopie. Maak je wijzigingen en sla op met Ctrl+S. De volgende keer dat je het sjabloon gebruikt, bevat het de updates.

Werken sjablonen ook in Excel Online?

Beperkt. Excel Online ondersteunt het openen van bestanden gebaseerd op sjablonen, maar het maken en beheren van eigen .xltx-sjablonen is niet mogelijk in de webversie. Gebruik de desktopversie van Excel voor het aanmaken van sjablonen en bewaar ze in OneDrive voor toegang via Excel Online.

Kan ik een sjabloon maken met macro’s?

Ja, sla het bestand dan op als .xltm (Excel-sjabloon met macro’s) in plaats van .xltx. Let op: macro’s brengen beveiligingsrisico’s met zich mee. Excel blokkeert standaard macro’s in gedownloade bestanden. Bekijk ook macro opnemen in Excel voor meer informatie over automatisering.

Hoe verwijder ik een sjabloon uit de lijst met persoonlijke sjablonen?

Navigeer naar de sjablonenmap op je computer (zie “Waar worden sjablonen opgeslagen”) en verwijder het .xltx-bestand. De volgende keer dat je Excel opent, is het sjabloon verdwenen uit de lijst.

Kan ik meerdere werkbladen opnemen in een sjabloon?

Absoluut. Een sjabloon kan net zoveel werkbladen bevatten als een normale werkmap. Dit is handig voor sjablonen met een invoerblad, een berekeningsblad en een rapportageblad. Alle werkbladen, inclusief hun namen en volgorde, worden meegenomen in het sjabloon.

Wat gebeurt er met de sjabloon als ik Excel update?

Sjablonen blijven behouden bij Excel-updates. Ze staan in een aparte map die niet wordt overschreven. Wel kan een zeer oud sjabloon (bijvoorbeeld van Excel 2003) compatibiliteitsproblemen geven met nieuwe functies. In dat geval kun je het sjabloon openen, controleren, en opnieuw opslaan in het moderne .xltx-formaat.

Voorbeeldtoepassingen

Factuursjabloon

Een effectief factuursjabloon bevat:

• Bedrijfsgegevens (naam, adres, KvK, btw-nummer)
• Klantveld met dropdown voor vaste klanten
• Factuurnummer met automatische nummering
• Datumveld met standaardwaarde =VANDAAG()
• Productlijst met formules voor regeltotalen
• Btw-berekening met SOM.ALS voor verschillende tarieven
• Totaalbedrag inclusief btw

Maandrapportsjabloon

Voor terugkerende rapportages:

• Titel met maand en jaar (handmatig in te vullen of via formule)
• Draaitabel gekoppeld aan een databron
• Grafieken die automatisch updaten
• KPI-overzicht met voorwaardelijke opmaak (groen/rood)
• Vergelijking met vorige periode

Weekplanning-sjabloon

Voor projectmanagement of urenregistratie:

• Weekoverzicht met dagen als kolommen
• Tijdslots of taken als rijen
• Formules voor uren optellen
• Kleurcodering per project of type activiteit

Hulp nodig?

Wil je een professioneel sjabloon laten maken voor je bedrijf? Of heb je hulp nodig bij het automatiseren van terugkerende Excel-taken?

• WhatsApp: Stuur een bericht
• E-mail: w.bouwmeester@bouwmeesterconsultancy.nl
• Telefoon: +31 6 28963636

Beschrijf kort wat voor sjabloon je nodig hebt en stuur eventueel een voorbeeld mee. We reageren meestal binnen 24 uur met een voorstel.