Datumfuncties in Excel: DATUM, JAAR, MAAND, DAG (2026)
Met datumfuncties in Excel haal je informatie uit datums, bereken je verschillen tussen datums en maak je nieuwe datums aan. De belangrijkste functies zijn DATUM, JAAR, MAAND, DAG, VANDAAG, NU, WEEKDAG en DATUMVERSCHIL. In deze handleiding leer je alle datumfuncties stap voor stap gebruiken met praktische voorbeelden.
Laatst bijgewerkt: januari 2026
Wat zijn datumfuncties in Excel?
Datumfuncties zijn ingebouwde formules waarmee je met datums kunt werken. Excel slaat datums intern op als getallen (het aantal dagen sinds 1 januari 1900), maar met datumfuncties kun je deze getallen omzetten naar leesbare datums en er berekeningen mee uitvoeren.
De meestgebruikte datumfuncties zijn:
| Nederlandse functie | Engelse functie | Doel |
|---|---|---|
| DATUM | DATE | Maak een datum van losse jaar-, maand- en dagwaarden |
| JAAR | YEAR | Haal het jaar uit een datum |
| MAAND | MONTH | Haal de maand uit een datum |
| DAG | DAY | Haal de dag uit een datum |
| VANDAAG | TODAY | Geef de huidige datum |
| NU | NOW | Geef de huidige datum en tijd |
| WEEKDAG | WEEKDAY | Bepaal de dag van de week |
| DATUMVERSCHIL | DATEDIF | Bereken het verschil tussen twee datums |
DATUM functie: datums aanmaken
De DATUM-functie (Engels: DATE) maakt een datum aan op basis van losse jaar-, maand- en dagwaarden. Dit is handig wanneer je datumonderdelen in aparte cellen hebt staan.
Syntaxis
=DATUM(jaar; maand; dag)
| Argument | Uitleg |
|---|---|
| jaar | Het jaartal (bijvoorbeeld 2026) |
| maand | De maand als getal (1-12) |
| dag | De dag als getal (1-31) |
Stap-voor-stap
Stap 1: Selecteer de cel voor je resultaat
- Windows: Klik op een lege cel waar de datum moet komen
- Mac: Klik op een lege cel waar de datum moet komen
Stap 2: Typ de DATUM-formule
=DATUM(2026;3;15)
Dit maakt de datum 15 maart 2026.
Stap 3: Bevestig de formule
- Windows: Druk op Enter
- Mac: Druk op Return
Praktisch voorbeeld
Stel je hebt het jaar in cel A1 (2026), de maand in B1 (6) en de dag in C1 (25):
=DATUM(A1;B1;C1)
Resultaat: 25-06-2026
Tip: De DATUM-functie corrigeert automatisch ongeldige datums. =DATUM(2026;13;1) geeft 1 januari 2027 (maand 13 wordt januari van het volgende jaar).
JAAR, MAAND en DAG: onderdelen extraheren
Met JAAR (YEAR), MAAND (MONTH) en DAG (DAY) haal je specifieke onderdelen uit een datum.
Syntaxis
=JAAR(datum)
=MAAND(datum)
=DAG(datum)
Stap-voor-stap
Stap 1: Zorg dat je een datum in een cel hebt
Bijvoorbeeld in cel A1: 25-06-2026
Stap 2: Gebruik de gewenste functie
| Formule | Resultaat |
|---|---|
=JAAR(A1) |
2026 |
=MAAND(A1) |
6 |
=DAG(A1) |
25 |
Praktisch voorbeeld: Leeftijd berekenen
Om iemands leeftijd te berekenen op basis van geboortedatum:
=JAAR(VANDAAG())-JAAR(A1)
Waarbij A1 de geboortedatum bevat. Let op: deze simpele formule houdt geen rekening met of de verjaardag al geweest is. Voor een nauwkeurige leeftijdsberekening gebruik je DATUMVERSCHIL (zie verderop).
VANDAAG en NU: actuele datum en tijd
VANDAAG (TODAY) geeft de huidige datum, NU (NOW) geeft de huidige datum en tijd.
Syntaxis
=VANDAAG()
=NU()
Beide functies hebben geen argumenten nodig.
Stap-voor-stap
Stap 1: Selecteer de cel
Klik op de cel waar je de datum of tijd wilt hebben.
Stap 2: Typ de formule
=VANDAAG()
of
=NU()
Stap 3: Bevestig
- Windows: Druk op Enter
- Mac: Druk op Return
Belangrijke eigenschappen
- Automatisch bijwerken: Beide functies updaten automatisch wanneer je het werkblad opent of herberekent
- Vaste waarde gewenst? Gebruik Ctrl+; (Windows) of Cmd+; (Mac) om de huidige datum als vaste waarde in te voeren
Praktisch voorbeeld: Dagen tot deadline
Bereken hoeveel dagen tot een deadline:
=A1-VANDAAG()
Waarbij A1 de deadline-datum bevat. Het resultaat is het aantal dagen.
WEEKDAG: dag van de week bepalen
De WEEKDAG-functie (Engels: WEEKDAY) geeft een getal dat de dag van de week aangeeft.
Syntaxis
=WEEKDAG(datum; [type_resultaat])
| Argument | Uitleg |
|---|---|
| datum | De datum waarvan je de weekdag wilt weten |
| type_resultaat | Optioneel: bepaalt met welke dag de week begint |
Type_resultaat opties
| Type | Uitleg |
|---|---|
| 1 of weggelaten | Zondag=1, Maandag=2, …, Zaterdag=7 |
| 2 | Maandag=1, Dinsdag=2, …, Zondag=7 |
| 3 | Maandag=0, Dinsdag=1, …, Zondag=6 |
Praktisch voorbeeld
=WEEKDAG(A1;2)
Als A1 een maandag bevat, geeft dit 1 terug.
Weekdagnaam weergeven
Combineer WEEKDAG met KIEZEN om de naam te tonen:
=KIEZEN(WEEKDAG(A1;2);"Maandag";"Dinsdag";"Woensdag";"Donderdag";"Vrijdag";"Zaterdag";"Zondag")
Of gebruik TEKST voor een kortere formule:
=TEKST(A1;"dddd")
Dit geeft de volledige dagnaam (bijvoorbeeld “maandag”).
DATUMVERSCHIL: verschil tussen datums berekenen
De DATUMVERSCHIL-functie (Engels: DATEDIF) berekent het verschil tussen twee datums in jaren, maanden of dagen. Deze functie is verborgen in Excel maar werkt uitstekend.
Syntaxis
=DATUMVERSCHIL(begindatum; einddatum; eenheid)
| Eenheid | Resultaat |
|---|---|
| “Y” | Volledig aantal jaren |
| “M” | Volledig aantal maanden |
| “D” | Aantal dagen |
| “MD” | Dagen na aftrek van volledige maanden |
| “YM” | Maanden na aftrek van volledige jaren |
| “YD” | Dagen na aftrek van volledige jaren |
Stap-voor-stap: Exacte leeftijd berekenen
Stap 1: Plaats de geboortedatum in een cel
Bijvoorbeeld A1: 15-03-1990
Stap 2: Bereken de leeftijd in jaren
=DATUMVERSCHIL(A1;VANDAAG();"Y")
Resultaat: het aantal volledige jaren (bijvoorbeeld 35)
Stap 3: Verfijn met maanden en dagen
Voor een complete leeftijd:
=DATUMVERSCHIL(A1;VANDAAG();"Y")&" jaar, "&DATUMVERSCHIL(A1;VANDAAG();"YM")&" maanden en "&DATUMVERSCHIL(A1;VANDAAG();"MD")&" dagen"
Resultaat: “35 jaar, 10 maanden en 9 dagen”
Praktisch voorbeeld: Dienstjaren berekenen
Bereken hoelang iemand in dienst is:
=DATUMVERSCHIL(B2;VANDAAG();"Y")
Waarbij B2 de startdatum van het dienstverband bevat.
Datumopmaak aanpassen
Excel kan datums op verschillende manieren weergeven. De onderliggende waarde blijft hetzelfde, alleen de weergave verandert.
Opmaak aanpassen
Stap 1: Selecteer de cel(len) met datums
Stap 2: Open celopmaak
- Windows: Ctrl+1
- Mac: Cmd+1
Stap 3: Kies de gewenste opmaak
Ga naar “Getal” > “Datum” en kies een opmaak, of maak een aangepaste opmaak onder “Aangepast”.
Veelgebruikte opmaakcodes
| Code | Voorbeeld | Resultaat |
|---|---|---|
| d-m-jjjj | 25-6-2026 | Dag-maand-jaar |
| dd-mm-jjjj | 25-06-2026 | Met voorloopnullen |
| d mmmm jjjj | 25 juni 2026 | Volledige maandnaam |
| ddd d mmm | wo 25 jun | Afgekorte dag en maand |
TEKST-functie voor opmaak
Gebruik de TEKST-functie (TEXT) om datums als tekst op te maken binnen formules:
=TEKST(A1;"d mmmm jjjj")
Resultaat: “25 juni 2026”
Praktische voorbeelden
Voorbeeld 1: Eerste dag van de maand
Bepaal de eerste dag van de maand waarin een datum valt:
=DATUM(JAAR(A1);MAAND(A1);1)
Voorbeeld 2: Laatste dag van de maand
Bepaal de laatste dag van de maand:
=DATUM(JAAR(A1);MAAND(A1)+1;0)
Door dag 0 te gebruiken, gaat Excel een dag terug naar de laatste dag van de vorige maand.
Voorbeeld 3: Aantal werkdagen berekenen
Gebruik NETTO.WERKDAGEN (NETWORKDAYS) voor werkdagen tussen twee datums:
=NETTO.WERKDAGEN(A1;B1)
Voorbeeld 4: Datum toevoegen of aftrekken
Tel 30 dagen op bij een datum:
=A1+30
Tel 3 maanden op (via ZELFDE.DAG):
=ZELFDE.DAG(A1;3)
Veelgemaakte fouten
Fout 1: Datum als tekst in plaats van echte datum
Probleem: Je typt een datum maar Excel herkent deze niet als datum. Formules werken niet correct.
Oplossing: Controleer of de cel als datum is opgemaakt. Als de datum links uitgelijnd is, is het waarschijnlijk tekst. Gebruik dan:
=DATUMWAARDE(A1)
Om tekst naar een echte datum te converteren.
Fout 2: DATUMVERSCHIL met begindatum na einddatum
Probleem: Je krijgt een #GETAL!-fout omdat de begindatum later is dan de einddatum.
Oplossing: Zorg dat de begindatum altijd voor de einddatum ligt, of gebruik:
=ABS(DATUMVERSCHIL(A1;B1;"D"))
Dit geeft altijd een positief resultaat.
Fout 3: Verkeerde datumnotatie bij invoer
Probleem: Je voert 03-04-2026 in en bedoelt 3 april, maar Excel interpreteert het als 4 maart (Amerikaans formaat).
Oplossing: Controleer je regionale instellingen in Windows/Mac, of voer datums in met de DATUM-functie:
=DATUM(2026;4;3)
Dit voorkomt verwarring.
Fout 4: VANDAAG/NU updaten niet
Probleem: De datum blijft hetzelfde, ook na een nacht.
Oplossing: Druk op F9 om handmatig te herberekenen, of controleer of automatisch berekenen aanstaat via Formules > Berekeningsopties > Automatisch.
Fout 5: Datumfuncties werken niet in andere talen
Probleem: Je hebt een Engelse tutorial gevolgd maar DATE werkt niet.
Oplossing: In Nederlandse Excel gebruik je Nederlandse functienamen. DATE wordt DATUM, YEAR wordt JAAR, etc. Zie de tabel aan het begin van dit artikel voor alle vertalingen.
Gerelateerde functies
Wil je meer leren over Excel-formules? Bekijk deze gerelateerde artikelen:
- Excel formules overzicht – Alle belangrijke functies op een rij
- ALS functie in Excel – Voorwaardelijke logica voor datumcontroles
- SOM.ALS in Excel – Optellen op basis van datumcriteria
FAQ
Hoe bereken ik iemands leeftijd in Excel?
Gebruik de DATUMVERSCHIL-functie: =DATUMVERSCHIL(geboortedatum;VANDAAG();"Y"). Dit geeft het aantal volledige jaren. Vervang geboortedatum door de cel met de geboortedatum.
Wat is het verschil tussen VANDAAG en NU?
VANDAAG geeft alleen de huidige datum (bijvoorbeeld 24-01-2026), NU geeft datum plus tijd (bijvoorbeeld 24-01-2026 14:35). Gebruik VANDAAG voor datumberekeningen en NU wanneer je ook de tijd nodig hebt.
Hoe tel ik maanden op bij een datum?
Gebruik de ZELFDE.DAG-functie (EDATE): =ZELFDE.DAG(A1;3) telt 3 maanden op bij de datum in A1. Voor het aftrekken van maanden gebruik je een negatief getal.
Waarom werkt mijn datumformule niet?
Controleer of je cel een echte datum bevat en geen tekst. Als de datum links uitgelijnd is, is het waarschijnlijk tekst. Gebruik =DATUMWAARDE(A1) om tekst naar een datum te converteren.
Hoe krijg ik de weekdagnaam in plaats van een nummer?
Gebruik =TEKST(A1;"dddd") voor de volledige dagnaam (maandag) of =TEKST(A1;"ddd") voor de afkorting (ma). Dit werkt in alle taalversies van Excel.
Kan ik werkdagen berekenen exclusief weekenden?
Ja, gebruik NETTO.WERKDAGEN (NETWORKDAYS): =NETTO.WERKDAGEN(begindatum;einddatum). Deze functie telt alleen maandag t/m vrijdag. Je kunt ook feestdagen uitsluiten door een bereik met feestdatums als derde argument toe te voegen.
Hoe maak ik een datum van losse jaar, maand en dag?
Gebruik de DATUM-functie: =DATUM(jaar;maand;dag). Bijvoorbeeld =DATUM(2026;12;25) maakt de datum 25 december 2026.
Hoe bepaal ik de laatste dag van een maand?
Gebruik =DATUM(JAAR(A1);MAAND(A1)+1;0). Door dag 0 te gebruiken gaat Excel naar de laatste dag van de vorige maand, wat effectief de laatste dag van de oorspronkelijke maand is.
Hulp nodig bij Excel?
Kom je er niet uit met datumfuncties of andere Excel-formules? Ik help je graag verder.
Neem contact op:
– WhatsApp: Stuur een bericht
– E-mail: w.bouwmeester@bouwmeesterconsultancy.nl
– Telefoon: +31 6 28963636
Of bekijk mijn Excel hulp diensten voor professionele ondersteuning.
