Combinatiegrafiek in Excel: twee grafiektypes (2026)

Kort antwoord: Een combinatiegrafiek maak je in Excel door je grafiek te selecteren, naar Grafiekontwerp > Grafiektype wijzigen > Combinatie te gaan, en per gegevensreeks een grafiektype (staaf of lijn) te kiezen. Gebruik een secundaire as als je data verschillende schalen heeft.

In het kort

• Een combinatiegrafiek combineert twee of meer grafiektypes in een grafiek
• Ideaal voor data met verschillende eenheden (bijv. omzet in euro’s en aantal stuks)
• Maak via Grafiekontwerp > Grafiektype wijzigen > Combinatie
• Gebruik een secundaire as als de schalen sterk verschillen
• De meest gebruikte combinatie is kolommen (staven) met een lijn
• Combineer met draaitabelgrafieken voor dynamische analyses

Wat is een combinatiegrafiek?

Een combinatiegrafiek (combo chart of gecombineerde grafiek) is een grafiektype dat twee of meer visualisatievormen combineert in een diagram. De meest voorkomende combinatie is een kolomdiagram met een lijndiagram, maar je kunt ook andere types combineren.

In het Engels heet dit een Combo Chart of Combination Chart. De functionaliteit is identiek in Nederlandse en Engelse Excel-versies.

Wanneer gebruik je een combinatiegrafiek?

Combinatiegrafieken zijn perfect voor:

• Omzet vs. winstmarge: staven voor omzet (euro’s), lijn voor marge (%)
• Verkopen vs. voorraad: staven voor verkochte stuks, lijn voor voorraadniveau
• Kosten vs. budget: staven voor werkelijke kosten, lijn voor budgetlijn
• Temperatuur vs. neerslag: staven voor mm neerslag, lijn voor temperatuur
• KPI’s met doelen: staven voor prestaties, lijn voor targets

Een combinatiegrafiek werkt het best als je twee gerelateerde maar verschillende meetwaarden hebt die je samen wilt analyseren. De sleutel is dat de data dezelfde X-as deelt (meestal tijd of categorien).

Voorbeeldsituatie

Stel je hebt deze data:

Maand	Omzet (EUR)	Winstmarge (%)
Jan	45000	12
Feb	52000	15
Mrt	48000	11
Apr	61000	18
Mei	55000	14
Jun	67000	19

De omzet loopt van 45.000 tot 67.000, terwijl de marge loopt van 11 tot 19. Als je beide in een standaardgrafiek zet, is de margelijn nauwelijks zichtbaar. Een combinatiegrafiek met secundaire as lost dit probleem op.

Soorten combinatiegrafieken in Excel

Excel biedt verschillende voorgedefinieerde combinaties:

1. Gegroepeerde kolom – Lijn

De standaard combinatie: kolommen voor de primaire data, een lijn voor de secundaire data. Perfect voor:
– Omzet (kolommen) en groeipercentage (lijn)
– Aantal (kolommen) en gemiddelde (lijn)
– Kosten per categorie (kolommen) en cumulatief totaal (lijn)

2. Gegroepeerde kolom – Lijn op secundaire as

Identiek aan bovenstaande, maar de lijn krijgt een eigen verticale as aan de rechterkant. Gebruik dit wanneer:
– De schalen sterk verschillen (bijv. duizenden vs. percentages)
– Je beide gegevensreeksen goed leesbaar wilt houden
– De waarden niet zinvol op dezelfde schaal passen

3. Gestapelde vlak – Gegroepeerde kolom

Combineert een gestapeld vlakdiagram met kolommen. Handig voor:
– Cumulatieve trends (vlak) met periodieke waarden (kolommen)
– Totalen over tijd met specifieke vergelijkingen

4. Aangepaste combinaties

Je kunt elke combinatie maken door per gegevensreeks een grafiektype te kiezen. Mogelijke types:
– Kolomdiagram (gegroepeerd of gestapeld)
– Lijndiagram (met of zonder markeringen)
– Vlakdiagram
– Spreidingsdiagram (XY)

Combinatiegrafiek maken: stap voor stap

Methode 1: Via de wizard (aanbevolen)

Dit is de eenvoudigste manier om een combinatiegrafiek te maken.

Stap 1: Bereid je data voor

Zorg dat je data correct is opgesteld:

Maand	Omzet	Winstmarge
Jan	45000	12%
Feb	52000	15%
Mrt	48000	11%
Apr	61000	18%
Mei	55000	14%
Jun	67000	19%

Tips:
– Plaats categorielabels in de eerste kolom
– Gebruik kolomkoppen voor elke gegevensreeks
– Vermijd lege cellen
– Zorg dat numerieke waarden als getallen zijn opgemaakt

Stap 2: Selecteer je data

Windows:
1. Klik in cel A1 (eerste kolomkop)
2. Sleep naar de laatste cel met data, of
3. Druk op Ctrl + Shift + End
4. Controleer dat alle kolommen geselecteerd zijn

Mac:
1. Klik in cel A1
2. Druk op Cmd + Shift + End, of
3. Selecteer handmatig het bereik

Stap 3: Voeg de combinatiegrafiek in

Windows:
1. Ga naar het tabblad Invoegen
2. Klik in de groep Grafieken op het combinatiediagram-icoon (kolom met lijn)
3. Kies een van de voorgedefinieerde combinaties:
– Gegroepeerde kolom – Lijn
– Gegroepeerde kolom – Lijn op secundaire as
– Gestapeld vlak – Gegroepeerde kolom
4. Of klik op Aangepaste combinatiediagram maken voor volledige controle

Mac:
1. Ga naar Invoegen > Grafieken
2. Klik op het combinatiediagram-icoon
3. Selecteer je voorkeursvariant
4. De grafiek verschijnt op je werkblad

Stap 4: Pas de grafiek aan

Na het invoegen kun je de grafiek verfijnen:

1. Grafiektitel: klik op de titel en typ een beschrijvende naam
2. Legenda: positioneer via het + icoon rechts van de grafiek
3. Gegevenslabels: voeg toe via het + icoon
4. Kleuren: pas aan via Grafiekontwerp > Kleuren wijzigen

Methode 2: Bestaande grafiek omzetten

Als je al een kolomdiagram hebt, kun je deze omzetten naar een combinatiegrafiek.

Stap 1: Open de grafiek opties

Windows:
1. Klik met de rechtermuisknop op de bestaande grafiek
2. Kies Grafiektype wijzigen

Mac:
1. Selecteer de grafiek
2. Ga naar Grafiekontwerp > Grafiektype wijzigen

Stap 2: Kies Combinatie

1. Klik in het linkervenster op Combinatie
2. Je ziet nu alle gegevensreeksen met een dropdown per reeks
3. Selecteer per reeks het gewenste grafiektype:
4. Gegroepeerde kolom
5. Lijn
6. Lijn met markeringen
7. Vlak
8. Vink Secundaire as aan voor reeksen die een andere schaal nodig hebben
9. Klik op OK

Methode 3: Grafiektype per reeks wijzigen

Je kunt ook een specifieke gegevensreeks omzetten.

Windows en Mac:
1. Klik op de gegevensreeks die je wilt wijzigen (bijv. de kolommenreeks)
2. Rechtsklik en kies Grafiektype voor reeks wijzigen
3. Selecteer het nieuwe type (bijv. Lijn)
4. Klik op OK

De geselecteerde reeks verandert nu van type terwijl de rest behouden blijft.

Secundaire as toevoegen

De secundaire as is essentieel wanneer je data met verschillende schalen combineert.

Wanneer een secundaire as gebruiken?

Gebruik een secundaire as als:
– Een reeks veel grotere waarden heeft (bijv. 50.000 vs. 15)
– De eenheden verschillen (euro’s vs. percentages)
– Een reeks anders nauwelijks zichtbaar zou zijn
– Je beide reeksen duidelijk wilt kunnen aflezen

Secundaire as toevoegen

Methode 1: Bij het maken van de grafiek
1. Kies bij het invoegen “Gegroepeerde kolom – Lijn op secundaire as”
2. Excel voegt automatisch een secundaire as toe voor de lijn

Methode 2: Achteraf toevoegen

Windows:
1. Klik op de gegevensreeks die een secundaire as nodig heeft
2. Rechtsklik > Gegevensreeks opmaken
3. Klik op Reeksopties (het kolom-icoon)
4. Selecteer Secundaire as

Mac:
1. Selecteer de gegevensreeks
2. Ga naar Opmaak > Selectie opmaken
3. Kies Secundaire as

Secundaire as opmaken

De secundaire as verschijnt rechts van de grafiek. Pas deze aan:

1. Klik op de secundaire Y-as (rechts)
2. Rechtsklik > As opmaken
3. Stel in:
4. Minimum en maximum: handmatig of automatisch
5. Hoofdeenheid: interval tussen rasterlijnen
6. Getalnotatie: percentage, valuta, etc.

Tip: Zorg dat de secundaire as logische grenzen heeft. Als je percentages toont, stel het maximum in op 100% (of iets hoger als waarden boven 100% kunnen komen).

Opmaak en aanpassingen

Kleuren per gegevensreeks

Om de visuele onderscheiding te verbeteren:

Windows en Mac:
1. Klik op de gegevensreeks (kolommen of lijn)
2. Rechtsklik > Gegevensreeks opmaken
3. Klik op het verfblik-icoon (Opvulling en lijn)
4. Voor kolommen: kies Effen opvulling en selecteer een kleur
5. Voor lijnen: kies Effen lijn en selecteer kleur en dikte

Lijndikte en markeringen aanpassen

Voor de lijnreeks:

1. Klik op de lijn
2. Rechtsklik > Gegevensreeks opmaken
3. Bij Lijn:
4. Pas de breedte aan (2-3 pt is goed zichtbaar)
5. Kies eventueel een streepjespatroon
6. Bij Markering:
7. Kies Ingebouwd voor zichtbare punten
8. Selecteer vorm (cirkel, vierkant) en grootte

Gegevenslabels toevoegen

Windows:
1. Klik op de grafiek
2. Klik op het + icoon rechts
3. Vink Gegevenslabels aan
4. Klik op het pijltje voor positionering:
– Kolommen: Buiten einde of Midden
– Lijn: Boven of Onder

Mac:
1. Selecteer de grafiek
2. Ga naar Grafiekontwerp > Grafiekelement toevoegen
3. Kies Gegevenslabels > gewenste positie

Astittels toevoegen

Astittels verduidelijken wat elke as vertegenwoordigt:

1. Klik op het + icoon naast de grafiek
2. Vink Astittels aan
3. Klik op de standaardtitel en typ:
4. Primaire Y-as: bijv. “Omzet (EUR)”
5. Secundaire Y-as: bijv. “Winstmarge (%)”
6. X-as: bijv. “Maand”

Geavanceerde technieken

Trendlijn toevoegen aan de lijn

Een trendlijn toont de algemene richting:

Windows en Mac:
1. Klik op de lijn in je grafiek
2. Rechtsklik > Trendlijn toevoegen
3. Kies het type:
– Lineair: voor constante groei/daling
– Exponentieel: voor versnellende groei
– Voortschrijdend gemiddelde: om schommelingen te egaliseren
4. Optioneel: vink aan om de formule te tonen

Lees meer in onze handleiding over trendlijnen in Excel.

Doellijn (benchmark) toevoegen

Een horizontale doellijn toont een target of benchmark:

Methode 1: Via hulpgegevens
1. Voeg een kolom toe aan je data met de doelwaarde voor elke periode
2. Voeg deze reeks toe aan je grafiek
3. Wijzig het grafiektype naar “Lijn”
4. De lijn is nu horizontaal als alle waarden gelijk zijn

Methode 2: Via vormgeving
1. Ga naar Invoegen > Vormen > Lijn
2. Teken een horizontale lijn over de grafiek
3. Klik met de rechtermuisknop > Vorm opmaken
4. Stel kleur en dikte in

Meerdere lijnen combineren

Je kunt meerdere gegevensreeksen als lijn weergeven:

1. Ga naar Grafiekontwerp > Grafiektype wijzigen > Combinatie
2. Selecteer voor meerdere reeksen “Lijn” of “Lijn met markeringen”
3. Wijs secundaire as toe waar nodig
4. Gebruik verschillende lijnkleuren voor onderscheiding

Foutbalken toevoegen

Foutbalken tonen onzekerheid of variatie:

1. Selecteer een gegevensreeks
2. Klik op het + icoon > Foutbalken
3. Kies een type:
4. Standaardfout
5. Percentage
6. Standaarddeviatie
7. Aangepaste waarden

Praktische voorbeelden

Voorbeeld 1: Omzet en winstmarge

Data:
| Kwartaal | Omzet (EUR) | Winstmarge (%) |
|———-|————-|—————-|
| Q1 | 125000 | 8.5 |
| Q2 | 142000 | 9.2 |
| Q3 | 138000 | 7.8 |
| Q4 | 168000 | 11.3 |

Stappen:
1. Selecteer A1:C5
2. Invoegen > Combinatiediagram > Gegroepeerde kolom – Lijn op secundaire as
3. Excel toont omzet als kolommen (linker as) en marge als lijn (rechter as)
4. Pas de titel aan: “Omzet en winstmarge per kwartaal 2026”
5. Voeg astittels toe voor duidelijkheid

Voorbeeld 2: Verkopen en voorraadniveau

Data:
| Week | Verkochte stuks | Voorraad |
|——|—————–|———-|
| 1 | 250 | 1200 |
| 2 | 310 | 890 |
| 3 | 280 | 610 |
| 4 | 420 | 190 |
| 5 | 180 | 510 |
| 6 | 290 | 220 |

Stappen:
1. Selecteer alle data
2. Maak een combinatiegrafiek met kolommen (verkopen) en lijn (voorraad)
3. Gebruik dezelfde as als de schalen vergelijkbaar zijn
4. Voeg gegevenslabels toe aan de lijn om kritieke voorraadniveaus te tonen
5. Kleur de lijn rood om aandacht te vestigen op dalende voorraad

Voorbeeld 3: Budget vs. werkelijke kosten

Data:
| Maand | Werkelijk (EUR) | Budget (EUR) |
|——-|—————–|————–|
| Jan | 42000 | 45000 |
| Feb | 48000 | 45000 |
| Mrt | 41000 | 45000 |
| Apr | 52000 | 45000 |
| Mei | 39000 | 45000 |
| Jun | 44000 | 45000 |

Stappen:
1. Selecteer alle data
2. Maak een combinatiegrafiek
3. Toon werkelijke kosten als kolommen, budget als horizontale lijn
4. De budgetlijn is vlak omdat alle waarden gelijk zijn
5. Kleur kolommen groen (onder budget) of rood (boven budget) via voorwaardelijke opmaak

Veelgemaakte fouten

Fout 1: Geen secundaire as bij sterk verschillende schalen

Probleem: Je combineert omzet (50.000-100.000) met een percentage (5-15%), en de percentagelijn is nauwelijks zichtbaar als een platte streep onderin de grafiek.

Oorzaak: Beide reeksen gebruiken dezelfde Y-as, waardoor de kleine waarden wegvallen.

Oplossing: Voeg een secundaire as toe voor de percentagereeks. Ga naar Grafiektype wijzigen > Combinatie en vink “Secundaire as” aan voor de betreffende reeks.

Fout 2: Verkeerde reeks als lijn

Probleem: De data die je als kolommen wilt zien wordt getoond als lijn, en andersom.

Oorzaak: Excel kiest standaard de eerste reeks voor kolommen en de tweede voor de lijn.

Oplossing: Ga naar Grafiektype wijzigen > Combinatie. Wijzig per reeks het grafiektype via de dropdown. Selecteer voor de ene reeks “Gegroepeerde kolom” en voor de andere “Lijn”.

Fout 3: Onlogische asschalen

Probleem: De secundaire as loopt van -100 tot 500, terwijl je percentages van 10-20% toont.

Oorzaak: Excel bepaalt automatische schalen die niet altijd logisch zijn.

Oplossing: Klik op de secundaire as > As opmaken. Stel handmatig minimum (bijv. 0) en maximum (bijv. 25 of 100) in. Kies een logische hoofdeenheid (bijv. 5).

Fout 4: Te veel gegevensreeksen combineren

Probleem: Je grafiek heeft 5 kolomreeksen en 3 lijnen, waardoor niets meer leesbaar is.

Oorzaak: Combinatiegrafieken werken het best met 2-3 reeksen.

Oplossing: Beperk je tot maximaal 4 reeksen. Gebruik draaitabelgrafieken voor complexere analyses met filters, of maak meerdere afzonderlijke grafieken.

Fout 5: Ontbrekende legenda of astittels

Probleem: Niemand begrijpt welke lijn of kolom wat voorstelt, of wat de rechter as betekent.

Oorzaak: Zonder context is een combinatiegrafiek verwarrend.

Oplossing: Voeg altijd toe:
– Een beschrijvende grafiektitel
– Legenda (tenzij labels direct bij de data staan)
– Astittels voor primaire en secundaire Y-as
– Eventueel een ondertitel met de periode

FAQ

Wat is het verschil tussen een combinatiegrafiek en een gewone grafiek?

Een gewone grafiek gebruikt een grafiektype (bijv. alleen kolommen of alleen lijnen) voor alle data. Een combinatiegrafiek combineert twee of meer types in een grafiek, bijvoorbeeld kolommen voor omzet en een lijn voor groeipercentage. Dit maakt het mogelijk om gerelateerde maar verschillende data samen te visualiseren.

Kan ik meer dan twee grafiektypes combineren?

Ja, maar wees voorzichtig. Excel ondersteunt combinaties van kolommen, lijnen, vlakdiagrammen en spreidingsdiagrammen. In de praktijk werken 2 types het best voor leesbaarheid. Drie of meer types maken de grafiek vaak te complex om snel te interpreteren.

Wanneer moet ik een secundaire as gebruiken?

Gebruik een secundaire as wanneer je gegevensreeksen sterk verschillende schalen hebben. Bijvoorbeeld: als de ene reeks waarden van 50.000-100.000 heeft en de andere van 5-20, zou de kleinere reeks zonder secundaire as onzichtbaar zijn. De secundaire as geeft elke reeks een eigen schaal.

Hoe voeg ik een horizontale doellijn toe?

Voeg een kolom toe aan je data met de doelwaarde voor elke rij (dezelfde waarde herhaald). Neem deze reeks op in je grafiek en wijzig het type naar “Lijn”. Omdat alle waarden gelijk zijn, wordt het een horizontale lijn die je doel of benchmark aangeeft.

Kan ik een combinatiegrafiek maken van een draaitabel?

Ja. Klik in je draaitabel, ga naar Analyseren > Draaigrafiek. Kies een kolomdiagram. Klik daarna met de rechtermuisknop op de grafiek > Grafiektype wijzigen > Combinatie. De draaigrafiek blijft gekoppeld aan je draaitabel en update automatisch.

Waarom overlappen mijn kolommen de lijn?

Dit gebeurt als de lijn waarden heeft die binnen het bereik van de kolommen vallen. Oplossingen:
1. Gebruik een secundaire as voor de lijn
2. Pas de transparantie van de kolommen aan
3. Verplaats de lijn naar “voor” de kolommen via Gegevensreeks opmaken > Reeksopties

Hoe maak ik de lijn dikker of dunner?

Klik op de lijn om deze te selecteren. Rechtsklik > Gegevensreeks opmaken. Onder “Lijn” pas je de breedte aan. Standaard is vaak 2,25 pt. Verhoog naar 3-4 pt voor betere zichtbaarheid in presentaties.

Kan ik verschillende kleuren gebruiken per kolom binnen een reeks?

Standaard hebben alle kolommen van een reeks dezelfde kleur. Om individuele kolommen te kleuren: klik eerst op de reeks (alle kolommen geselecteerd), klik dan nogmaals op de specifieke kolom. Rechtsklik > Gegevenspunt opmaken > kies een andere kleur.

Gerelateerde artikelen

Combinatiegrafieken werken goed samen met andere Excel-visualisaties:

• Staafdiagrammen: de kolomcomponent van je combinatiegrafiek
• Lijndiagrammen: de lijncomponent voor trends
• Trendlijnen: voorspellingen toevoegen
• Draaitabelgrafieken: dynamische combinatiegrafieken
• Sparklines: mini-grafieken in cellen
• Voorwaardelijke opmaak: brondata markeren

Hulp nodig met grafieken of dashboards?

Loop je vast bij het maken van een combinatiegrafiek? Of wil je een professioneel dashboard met meerdere grafiektypes? Ik help je graag!

Neem contact op:
– WhatsApp: Stuur een bericht
– E-mail: w.bouwmeester@bouwmeesterconsultancy.nl
– Telefoon: +31 6 28963636

Stuur je Excel-bestand mee en beschrijf kort wat je wilt bereiken. We reageren meestal binnen 24 uur.